God gaat met Zijn tijd mee

Eindelijk is het er door. Volgens het synodebesluit  van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, mogen nu ook vrouwen worden toegelaten tot het ambt van diaken, ouderling en predikant.

Eindelijk!, denk ik dan persoonlijk, maar niet iedereen kan zich er in vinden. De brieven van Paulus worden aangehaald. Er wordt verweten dat de synode het standpunt van de Bijbel naast zich neerlegt.

Zonder me in de discussie te mengen, kan ik alleen maar zeggen dat maatschappij en cultuur verandert en dat God zich aanpast aan deze veranderingen. Dat klinkt vreemd: is God dan niet soeverein? Niet als je bedenkt dat Hij ons geschapen heeft, inclusief onze culturele ontwikkelingen. De tijdloze God gaat met de tijd mee omdat Hij met Zijn tijd mee gaat.

Voorbeelden: Het was nooit Gods bedoeling dat een man met meerdere vrouwen kon trouwen. Toch zien we dat dit de praktijk is in het Oude Testament niet verboden werd. Abraham, Jacob, David…. Allemaal beschikten ze over meerdere vrouwen.

In latere tijden vind je dat niet meer terug en vandaag de dag is dit bij de meeste christenen (uitgezonderd bepaalde stromingen binnen de Mormonen) beslist niet meer gebruikelijk.

Het was niet Gods plan om het volk Israël een koning te geven. Maar, het volk wilde een koning en kreeg hem. Het gaf regelmatig strubbelingen, toch werd het koningschap door Hem geaccepteerd.

In Jezus’ tijd was slavernij een geaccepteerd verschijnsel. Als je als slaaf christen werd, betekende dat niet automatisch dat je ‘vrij’ kwam. Tegenwoordig keuren we slavernij in alle toonaarden af.

Er waren geen vrouwen onder de twaalf leerlingen van Jezus. Het was in die eeuwen over het algemeen niet gebruikelijk dat vrouwen toonaangevende functies vervulden. Inmiddels zijn we twee millennia verder en zijn de tijden veranderd…  

God is als een rivier die zich aanpast aan het menselijk reliëf. Toch zal die rivier altijd naar de zee blijven stromen, blokkades of niet. Zijn er bergen? De stroom zal meanderen en gaat er omheen of slijpt er een diepe kloof dwars door heen. Is de menselijke versperring keihard? Desnoods verdampt het water en vervolgt elders als regen en een nieuwe rivier de weg naar de zee.

De granaatappel van Galaten

Wat zijn de goede vruchten die groeien aan de Geest?

Zo begint Lied 252 van het Liedboek der Kerken; we zongen het vaak. Die ‘vruchten’ komen uit de Brief van Paulus aan de Galaten ( Galaten 5 vanaf vers 22). Het zijn een negental goede dingen: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing.

Als je het stukje goed leest, kom je er achter dat het helemaal niet om ‘vruchten’ gaat, maar om één vrucht. Want het een kan niet zonder het ander: vrede en vreugde wel, maar als geduld bij je ontbreekt en je ook geen zelfbeheersing kunt opbrengen, schiet het niet erg op.

Misschien kun je de vrucht nog het best vergelijken met een granaatappel: de vrucht die uit verschillende partjes en eetbare zaadjes bestaat. De legende wil dat het een granaatappel was waar Eva in het paradijs van snoepte.

 

Die negen goede dingen vind je misschien te hoog gegrepen en soms leggen predikanten de lat erg hoog, want er bestaat ook nog een boom met een verderfelijke vrucht. Die bestaat uit: ontucht, zedeloosheid, losbandigheid, afgoderij, toverij, vijandschap, tweespalt, jaloezie, woede, gekonkel, geruzie, rivaliteit, afgunst, bras- en slemppartijen. Dat zijn maarliefst veertien ‘kwade zaken’ en misschien wel vijftien als je het verschil weet tussen slempen en brassen.

Niet je eigen wil, maar de vrucht van de Geest. Mocht dat fruit erg hoog hangen, weet dan dat het een vrucht is dat nog moeten groeien. Misschien is de vriendelijkheid al rijp, maar moet het geduld nog wat verder gedijen.

Zij wilden een koning en zij kregen een koning

In deze politieke tijden was afgelopen week een Bijbelkring over God en de overheid wel op zijn plaats.

Eeuwenlang werd het volk Israël bestuurd door Richters die door God werden aangesteld, maar op een bepaald moment wil het volk verandering. Het wil een koning zoals de omringende volkeren die ook hadden. We kunnen het verhaal lezen in 1 Samuël 8. Hoewel Samuël namens God de nadelen van zo’n koning opnoemt: je zonen moeten in militaire dienst, de vorst zal land en goederen vorderen, zal veel te veel macht willen hebben. Het volk blijft erbij: ze willen een koning en ze krijgen een koning.

Als je eindeloos blijft zeuren tegen God zal Hij je je zin geven, maar je krijgt dan ook de volle verantwoordelijkheid in handen.

We kennen het vervolg: vorsten komen en gaan. Er zaten goeden tussen, maar de meesten maakten misbruik van hun macht, voerden oorlogen, aanbaden afgodsbeelden.

In Romeinen 13 lezen we dat de overheid een instelling van God is. We moeten de overheid respecteren en dienen. De instelling is van Hem, de praktische invulling is aan de mens. Corruptie en dictatuur kunnen nooit van God zijn, het is wat de mens er van maakt.

Vergelijk het met een huwelijk. Een prachtige instelling, maar een slechte relatie wil niet zeggen dat het huwelijk als zodanig verkeerd is. Precies zo is het met de overheid.

Ik wens onze overheid veel wijsheid toe.

Er gaat een licht op voor de wereld

Zonder licht is het stikdonker en zul je af moeten gaan op je gehoor of de tast.  In de Bijbel wordt LICHT dan ook heel vaak als metafoor gebruikt en kun je er prima een Bijbelstudie over houden. Een avond die begon in het duister omdat we de lichten hadden uitgedraaid.

Is duisternis per definitie eng of slecht? God schiep dag en nacht en het was goed. Er is niets mis met de nacht; we hebben het donker nodig om in slaap te kunnen vallen. De natuur heeft rust en afwezigheid van licht nodig.

Maar, licht geeft ons oriëntatie. Toen het volk Israël door de woestijn trok was Gods aanwezigheid overdag aanwezig in de vorm van een wolkkolom, ’s nachts werd het een vuurkolom. Tijdens het Loofhuttenfeest wordt die periode in de woestijn weer beleefd.

In Jezus’ tijd werd de Tempel te Jeruzalem prachtig verlicht door zevenarmige kandelaren. Het licht was van verre te zien. Jezus trekt een vergelijking met Zichzelf: Ik ben het Licht der Wereld. Door de lichtende Jezus kun je God zien, je naaste en de weg die je moet gaan. Licht heeft een ontdekkende functie en maakt ook kwetsbaar: alles komt aan het licht.

Wij mensen zouden als manen moeten zijn. We ontvangen het Goddelijk licht en reflecteren het. Vaak proberen we zelf een lichtbron te zijn, maar dat faalt jammerlijk. We steken, als het ware, de boel in de fik. Zetten onze wereld in lichter laaie.

Als we Jezus als het Licht voor de Wereld erkennen, mogen wij schitterende manen zijn.

Spreekt God tot ons via dromen?

Dromen zijn bedrog. Ik zal je wel uit de droom helpen. Droom maar lekker verder!

We hechten over het algemeen maar weinig waarde aan dromen. In Bijbelse tijden was dat wel anders. Jozef wekte de woede van zijn broers op toen hij over zijn droom vertelde waarin zijn broers in de vorm van sterren of korenschoven voor hem bogen.

De Farao van Egypte echter nam Jozefs dromen serieus. En ook Jacob droomde (een ladder naar de hemel), Daniël droomde de droom van Nebukadnessar (reus op lemen voeten) en Jozef, de verloofde van Maria, droomde eveneens: een engel verscheen om Jozef te vertellen over het bijzondere kind in Maria’s schoot.

 

Onlangs las ik het verrassende boekje Dromen: een geschenk van God van Ronald en Maresca van der Molen. Aan de hand van Bijbelse gegevens en praktijkvoorbeelden laten de schrijvers  zien hoe je de betekenis van dromen kunt achterhalen en toepassen en wat God ons wil zeggen via een droom. God heeft ons immers geschapen met het vermogen om te dromen.

We hebben er met onze Bijbelkring over gehad. Toch bleek niemand echt duidelijke ervaring met Gods communicatie via een droom te hebben. Het blijft altijd een glibberig pad: beelden, visioenen en dromen.

Toch is God niet zo beperkt dat Hij alleen de Bijbel en de zondagse preek gebruikt om tot ons door te dringen. Hij is oneindig creatiever en hanteert soms een droom.

Inderdaad een geschenk van God.

Dromen: een geschenk van God / Ronald en Maresca van der Molen, Uitgeverij Gideon.

Ieder zijn eigen Bijbel

Een Bijbelstudieavond anno 2027.

De familie de Vries gebruikt de NBV-versie22, de Nieuwe Bijbelvertaling, maar dan een licht herziene versie zoals die in 2022 werd gepresenteerd.

Jan echter is het niet met die versie eens en blijft dus gewoon de oude NBV lezen.

Carolien leest vol overgave de HSV, de Herziene Statenvertaling, maar dan wel de Rotterdamse variant uit 2024.

Amber heeft de BGT, de Bijbel in Gewone Taal, maar twijfelt of ze niet de BAT (Bijbel in Alledaagse Taal) zal aanschaffen. Een beetje omstreden is die wel omdat Jezus het daarin heeft over ‘tuig van de richel’ en ‘pleur op!’. “Alsof ‘ruk uw oog uit’ en ‘ga weg achter mij, Satan’ zo vleiend is, verdedigen de vertalers van de BAT zich.  

 

De familie Kortekaas hanteert graag de Naardense Bijbel NV (Nieuwe Versie), terwijl Mathilde helemaal weg is van de Emmer Bijbel. Dominee Douwe Drogterop uit Emmercompascumereind heeft helemaal in z’n eentje deze vertaling tot stand gebracht omdat hij alle andere vertalingen verwierp.

Tot slot hebben we David. Hij gebruikt de BOT (Bijbel in Oorspronkelijke Taal) welke gewoon de Hebreeuwse en Griekse versie is, met een stukje Aramees. Met de huidige vertaal-apps moet dat goed leesbaar zijn, hoewel je als lezer zelf mag bepalen welk vertaald woord het beste toepasbaar is. Eigenlijk is David daardoor een self-made theoloog geworden. Niet ongebruikelijk in 2027.

En wie denkt dat je tegen die tijd allemaal nog papieren zakbijbeltjes hebt.… Nee, je kunt alles in app-vorm downloaden op je tablet of telefoon. Waarschijnlijk is dat ook de reden waarom een ieder graag zijn eigen Bijbel leest; je plukt hem gewoon van internet.

Ieder zijn eigen Bijbel, iedereen zelf theoloog. Het postmoderne christendom ten voeten uit.

Ieder zijn eigen Waarheid.

Het op een na mooiste meisje van de klas

Het mooiste meisje van de klas. Welke jongen droomde daar vroeger niet bij weg? Donkere lokken, sierlijke blonde krullen of de mysterieuze schoonheid van rood haar. Een aantrekkelijk slank lichaam. Telkens zochten je puberogen deze ontluikende schoonheid op.

 

Het probleem was natuurlijk dat jij niet de enige was die haar mooi vond. Je mannelijke klasgenoten vonden dat ook. Iedereen wilde met haar uit, iedereen wilde met haar zoenen.

 

Het meisje zelf had het allemaal allang door. Soms was ze arrogant. Niemand kon haar wat maken.

 

Ik moest er aan denken toen ik het Bijbelverhaal over Jacob las. Jacob had zijn broer en vader bedrogen en vluchtte naar ver weg. Naar oom Laban die een bloedmooie dochter had: Rachel. Jacob staat meteen in vuur en vlam voor haar. Begint haar meteen te zoenen... Ze blijkt dan wel een onbekend nichtje te zijn, zijzelf weet op dat moment totaal niet wie deze kerel is, want pas na de kus stelt hij zich voor.  

 

Jacob moet zeven jaar voor Laban werken. Als beloning mag hij met Rachel trouwen. Tijdens de huwelijksplechtigheid is de bruid gesluierd. De huwelijksnacht vindt in het stikke donker plaats. Ach, wat geeft het. Zeven jaar heeft hij naar haar gehunkerd en deze nacht zijn ze van elkaar.

 

De volgende dag worden ze laat wakker. Geen wonder. Het is al volop licht. Jacob richt zich op om zijn bruid wat beter te bekijken. Grote schrik. Niet Rachel ligt naast hem, maar haar oudere zus Lea.

 

Lea had geen glans in haar ogen. Minder knap? De oom wilde haar aan de man brengen. Eerst de oudste onder de pannen. Jacob is woest. Maar Laban stelt hem gerust. Over een week mag hij Rachel er bij nemen, mits hij nog eens zeven jaar voor hem gaat werken.

 

 

Rachel was ongetwijfeld het ‘mooiste meisje van de klas’. Was Lea dan lelijk? In oudere vertalingen staat ‘fletse ogen’. De NBV vermeldt ‘haar ogen hadden geen glas’. De Bijbel in Gewone Taal heeft het over ‘zachte ogen’ en eigenlijk is dat nog de beste vertaling uit het Hebreeuws. Wat is er mis met ‘zachte ogen’?

 

Lea was misschien geen beauty, maar mocht er beslist zijn.

 

Het op één na mooiste meisje van de klas.  

 

De Bijbel: begrijp je wat je leest?

“Hoe lees ik mijn Bijbel?” was het thema van het afgelopen Vriendenweekend in de bossen bij Elspeet. Al snel werd deze titel veranderd in “Hoe lees ik Zijn Bijbel?” Want ‘mijn’ Bijbel kan een zwaardgevecht met Bijbelteksten worden: In MIJN Bijbel staat toch echt dat…

De Bijbel is zo makkelijk nog niet. Een dikke verzameling geschriften van uiteenlopende genres. Van verhalen, wetteksten en poëzie tot mysterieuze profetieën en boeiende spreuken.

 

We weten te veel van de Bijbel

Er waren sprekers zoals Harald Overeem, predikant uit Boskoop. Zijn stelling: we weten te veel. Dat is vooral het probleem met christenen die van jongst af aan vertrouwd zijn gemaakt met het geloof. Dat is natuurlijk prachtig, maar daardoor lijken veel Bijbelverhalen niet meer nieuw en verrassend en bovendien draag je een flinke lading interpretatie en dogmatiek met je mee, waardoor je de Bijbel niet meer onbevangen kunt lezen. Het kan helpen om de Bijbel niet als informatiebron te zien. De Bijbel informeert je niet maar formeert je. Hoe lastig het ook is, maar het kan verhelderend werken om het Woord weer te lezen alsof het je eerste keer is. Laat de tekst spreken en schakel dat interpretatiestemmetje uit.

Een aardig voorbeeld is Jezus’ gelijkenis van de Verloren Zoon. Alweer die Verloren Zoon, zul je denken, maar als een Joodse luisteraar dit hoort: “Een rijke man had twee zonen…” dan zal er direct een link worden gelegd met het Oude Testament. Bijvoorbeeld: Izaäk had twee zonen. Jacob en Ezau. Dat gaf behoorlijke spanningen, dus in het verhaal van Jezus zullen de gemoederen ook wel verhit raken.

 

Steekspel

Helaas worden Bijbelteksten ook dikwijls gebruikt om iemand te veroordelen of om gelijk te krijgen. Het steekspel met leerstelligheden.

“Lees jij Johannes drie nog maar eens!”
“Oh ja, dan heb je niet begrepen wat Paulus daarover schrijft!”

Een goede quote uit de groep: De Bijbel is geen stok om mee te slaan, maar een weg om te gaan.

We kunnen nog veel leren van Zijn Bijbel.

Mozes met hoorntjes

Vorige week was het een vraag bij de Grote Bijbelquiz: waarom heeft Mozes hoorntjes?

Een groot beeld van Mozes, zojuist afgedaald van de berg Sinaï, kun je vinden in de San Pietro in Vincoli te Rome. Het kost even tijd om deze schepping van Michelangelo goed te bewonderen, want talloze medetoeristen willen hem ook voor de camera hebben. Die hoorntjes op zijn hoofd zijn vreemd. Mozes heeft wat weg van een woeste Viking, als je al niet een associatie krijgt met een duivelsfiguur.

 

 

En dat allemaal door een vertaalfout in de Bijbel (Exodus 34: 29). In het exemplaar dat Michelangelo las, had de vertaler het Hebreeuwse woord voor straal (keren) aangezien voor hoorn (karan). Het Hebreeuws kent immers geen klinkers.

Overigens is de fout later hersteld. In de Statenvertaling staat dit: Zo wist Mozes niet, dat het vel zijns aanschijns glinsterde.

De Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 heeft het over het glanzende gezicht van Mozes.
Wie bij God is geweest straalt, glanst of glinstert, maar heeft geen hoorns.

Bij vertalingen kunnen fouten worden gemaakt. Wie de Bijbel in zijn oorsprong wil lezen zal met een studie Hebreeuws en Grieks moeten beginnen. Zelfs Aramees is  onontbeerlijk wil je delen van het boek Daniël kunnen begrijpen.

 

Duizelingwekkende visioenen over de Eindtijd

Engelen die op bazuinen blazen, meteorenregens die de aarde teisteren,  afzichtelijke monsters die uit zee oprijzen.  Het Bijbelboek Openbaring is misschien wel het meest opmerkelijke boek van de Bijbel. Waarschijnlijk ook het moeilijkste.

Tot en met hoofdstuk 5 gaat het nog, al worden er ook dan al vreemde visioenen beschreven.  De zeven christengemeenten passeren de revue. Het lijkt op een horror-fantasy film met veel special effects die nog een aanloop nodig heeft. Vanaf hoofdstuk 6 gaat het los. De zegels worden verbroken, paarden draven door het beeld.  Er wordt dood en verderf gezaaid, honger en ziekte, oorlog en aardbevingen. De zon kleurt zwart, de maan rood. Er volgen engelen die op bazuinen blazen en nog veel meer rampen aankondigen, engelen die schalen vol gramschap uitgieten over de aarde. Een strijd tussen goed en kwaad. Het roept associaties op met Tolkiens Lord of the Rings: de poorten van Mordor schuiven open en legioenen orks vallen aan.

 

Echt vrolijk word je er niet van. Is dit wat de mensheid nog te wachten staat? Of beschrijft het laatste Bijbelboek op symbolische wijze datgene wat we dagelijks op het journaal zien? Een grote valkuil van Openbaring is dat we geneigd zijn alles chronologisch te lezen. Bij Openbaring 6:14 moet je dan al concluderen dat de aarde compleet is verwoest: 'Geen berg of eiland bleef op zijn plaats.'

Het lijkt er op dat de visioenen steeds weer een ander gezichtspunt laten zien van de dingen die er nu al zijn en gebeuren moeten. Profetie wil niet altijd zeggen: een voorspelling. Profetieën moeten iets teweegbrengen, iets uitwerken.

Opmerkelijk is dat God de regie blijft houden. Het kwaad krijgt een toebemeten tijd om toe te slaan, maar moet ook weer ophouden als Hij het wil. Uiteindelijk wordt het kwaad overwonnen en de dood zal helemaal verdwijnen. 'Toen werden de dood en het dodenrijk in de vuurpoel gegooid.' (Openbaring 20:14).

Neemt niet weg dat de 'Apocalyps' nog veel vragen bij mij oproept. Hoe moeten we al deze symboliek (de draken en gedrochten, de vuurregens en de aardbevingen) nu precies interpreteren?  En wat wordt er bijvoorbeeld bedoeld met het 'Duizendjarig Rijk' (Openbaring 20). Is dat er nu al, of moet dat nog komen? En is het wel precies 1000 jaar?

Eeuwen geleden zorgde dit bijzondere Bijbelboek al voor veel inspiratie, getuige de gewelfschilderingen die wij afgelopen zomer in een Macedonisch klooster konden zien.

Een zeer merkwaardige kerkenraad

Gemeente van Jezus Christus: We zullen vanochtend de namen van de nieuwe leden voor de kerkenraad aan u bekend maken:

Allereerst zijn we blij u te mogen mededelen dat we een nieuwe voorzitter gevonden hebben. Hij is een groot manager die enorme organisaties kan leiden. Recht door zee als het moet. Hij is geboren in Noord Afrika en hij heeft een strafblad, heeft ooit iemand vermoord. Maar ja, dat kan de beste overkomen, niet waar?

Dan zijn er een aantal nieuwe ambtsdragers, dit keer ook een tweetal dames.

 

We hebben een bedreven boerin die oorspronkelijk ook uit het buitenland komt. Je zou haar een economische vluchtelinge kunnen noemen en aangezien wij vruchtbare gronden hebben, kun je het haar niet kwalijk nemen dat ze naar hier gekomen is. Ze heeft een rotsvast vertrouwen in God kan ik wel zeggen.

De volgende dame had een belangrijke functie in een zeer luxe privébordeel, waar ze overigens niet vrijwillig in terecht gekomen is. Ze heeft in de hoogste kringen haar charmes gebruikt. Maar daardoor kon ze een genocide voorkomen, dus ik dacht: zo'n iemand willen we hebben in de kerkenraad.

 

En dan nu: de heren.

Een er van is een echte macho, een kampioen in allerlei vechtsporten. Zijn specialiteit: iemand te lijf gaan met een ezelskaak. Je moet er maar opkomen! Het is iemand die van aanpakken houdt. Hij valt niet met de deur in huis: hij sloopt hem er gewoon uit.

Een zwak punt bij hem: hij kan niet van de vrouwen afblijven, vooral als ze beeldschoon zijn. Maar ja, wie zonder zonde is, gooit de eerste steen. Toch?

Wij verwelkomen een singer songwriter. Hij heeft heel wat hits op zijn naam staan. The Lord Is My Shepherd stond volgens mij zelfs een tijdje op nummer één. Het is iemand die erg strategisch kan denken en met kleine middelen grote blokkades uit de weg kan ruimen. Zo'n iemand kan onze kerk wel gebruiken.

Oké, die buitenechtelijke affaire van hem. Hij heeft er spijt van. Ik ga er van uit dat wij een vergevingsgezinde kerk zijn.

Tot slot een prediker op en top. Er is veel werk van hem verschenen en hij reisde overal heen. Wel moet ik zeggen dat hij ooit een extremist was die christenen het liefst liet afmaken, maar hij blijkt een of ander visioen ergens op de snelweg te hebben gekregen en nu is hij born again, zeg maar.

Dat zijn ze. Na de preek zullen ze worden ingezegend. Nu we  het toch over de preek hebben, waar is onze Voorganger eigenlijk?

Wat zegt u? In een restaurant een hapje eten met een aantal prostituees en belastingfraudeurs?
 

Het moet nu toch niet gekker worden!

 

Eeuwenoud kinderbijbeltje

Een Herder had honderd Schapen. Eén van dezelven liep van den hoop af, en verdwaalde. Dit veroorzaakte den goeden herder eene groote ongerustheid. Hij zocht hetzelve met de grootste moeite, en wilde eer niet rusten, tot hij het gevonden had.

 

Zo begint de gelijkenis van Jezus over het verloren schaap in het oude kinderbijbeltje.  De tante die in het Amsterdamse grachtenpand woont, ruimt op en liet ons een stapel stoffige bijbeltjes zien.

"Mijn voorvaderen waren erg gelovig," zei ze.

Ik mocht wel wat meenemen en mijn oog viel op een zwart, versleten boekje. Toen ik het opensloeg stond er:  Uitgezogte Bijbelsche Verhaalen, tot een leesboek voor de Jeugd.

Behoorlijk oud, dus nam ik dat mee in mijn tas.

 

Eenmaal thuis ontdekte ik het jaartal MDCCXCIV. Grote genade, dit boekje dateert uit 1794! In archieven worden zulk soort werkjes met de grootste zorgvuldigheid en in de beste klimatologische omstandigheden geconserveerd en mag je er met ingehouden adem voorzichtig in bladeren.  Maar ik kan er in bladeren zoveel ik wil. Kostbare horloges, dure sieraden, ze interesseren mij niet, maar dit zal een kleinood voor de boekenkast zijn.

Voorin staat een krabbeltje dat Bijbelsche Verhaalen in 1818 aan een 9 jarig kind cadeau is gedaan. Soms is er met een potlood door de tekst gekrast. Een peuter van enkele eeuwen geleden?  Er staan prachtige gravures in die de Bijbelse geschiedenissen verbeelden. Jammer dat er behoorlijk wat van die platen zijn uitgeknipt.

 

 

De schrijfstijl doet ons natuurlijk erg ouderwets aan. Opvallend dat de schrijver dat in zijn inleiding ook opmerkt. Hij kreeg het verwijt dat hij de 'regte kindertaal niet altijd getroffen hebbe',  maar hij wilde ook weer niet te Kindsch schrijven, kinderen hebben dat namelijk al snel door.  Dus raadt hij aan dat Moeders en Leeraars (lazen vaders in die tijd niet voor?) de verhalen eerst voorlezen in eenvoudiger taal . Later kunnen de Kinders de Jeugdbijbel dan zelf ter hand nemen.

Na de gelijkenis van het schaap volgt er een stichtelijk woord:

De Goedertierene God wil gaarne alle menschen, die van den regten weg afgedwaald zijn, weder terug brengen.

 

Dat rode, dat rode daar!

"Treed binnen in deze schone zalen!" zei mijn moeder altijd als iemand op bezoek kwam. En als iemand wat aarzelde, zei ze: "Kom maar binnen, je bent toch geen vreemdeling in Jeruzalem?"

Waar die eerste uitspraak vandaan komt, weet ik niet. De tweede komt beslist uit de Bijbel en als ik allerlei uitspraken die thuis de ronde deden, nog eens de revue laat passeren, dan zijn de meesten ontleend uit de Bijbel.

Tegen iemand, die een beetje schuldbewust binnenkwam, werd gezegd: "Vanwaar Gehazi?"

Als de profeet Elisa de rijke man Naäman geneest, wil deze hem rijkelijk belonen, maar Elisa slaat dat allemaal af. Elisa's knecht Gehazi denkt daar anders over. Hij gaat Naäman achterna en verzint dat zijn meester zich bedacht heeft en krijgt zo het zilver en het goud voor zich zelf. Elisa komt daarachter, vandaar die beroemde uitspraak.

Als het leek of de suikerpot of de koektrommel maar niet leeg wilde worden, werd dat al snel het "suikerpotje van Sarfat" genoemd, of de "koektrommel van Sarfat."

De weduwe van Sarfat was arm. De profeet Elia logeerde bij haar en het wonder geschiedde: de meel en de olie om broden mee te bakken raakten maar niet op.

Kreeg je iets dat je niet verwachtte en was je daarover teleurgesteld, zei je: "Zie, het was Lea."

Jacob moest zeven jaar ploeteren voor Laban om zijn mooie dochter Rachel te krijgen. In plaats van Rachel, kreeg hij de andere dochter: Lea. Of Lea echt lelijk was, is maar de vraag, maar ja, als verliefd bent op die ander...

De beroemdste uitspraak was wel: "Laat mij slokken van dat rode, dat rode daar!" Het kon slaan op een bord tomatensoep, nog beter natuurlijk als het rode linzensoep betrof.

Jakob chanteerde zijn hongerige tweelingbroer Esau (doodmoe teruggekeerd van de jacht) met een bord dampende linzen. Esau mocht er van nemen, mits hij zijn eerstgeboorterecht aan Jakob verkocht.

 

Jargon uit een protestants christelijk milieu, maar ontegenzeggelijk een verrijking van de Nederlandse taal, deze "Tale Kanaäns".

De Bijbel psychologisch ontrafeld

Arend heeft even geen inspiratie voor een blog.

Misschien kan ik iets proberen....ik zat laatst te denken aan de levensfasen van de psycholoog Erikson, kun je die in de Bijbelse geschiedenis passen? Ik ga een poging wagen.
 

Baby in het Paradijs

De eerste fase (de babyperiode) is die van het onvoorwaardelijke vertrouwen. Toen God de wereld schiep, verkeerden Adam en Eva in die fase. Ze leefden veilig en zonder zorgen in het Paradijs en hadden eten genoeg. Ze vertrouwden blindelings op God.

Dan volgt de onafhankelijkheid. Adam en Eva ontdekken dat je ook 'nee' tegen God kunt zeggen. De 'ik wil het zelf doen-fase' van de mensheid breekt aan.

 

Blokjes stapelen

Nu moeten de mensen wel zelf initiatieven gaan nemen. Er wordt van alles ondernomen. Met blokjes proberen ze een hele hoge toren te bouwen, maar God wil dat ze de aarde gaan bevolken. De eerste stapjes worden gezet, de wereld wordt nieuwsgierig verkend.

Dat loopt dikwijls uit de hand, dus God probeert enige structuur aan te brengen: de Wet is een feit. Mensenkinderen moeten stenen tafels leren.
 

 

In de woestijn worden de vluchtelingen uit Egypte pas echt een volk. Ze moeten samenwerken en heel veel leren. De competentiefase begint: welke God is de sterkste? Het Gouden Kalf of JHWH?

Helaas, het wordt zitten blijven. Veertig jaar in de woestijn. Weer leren om elkaar, en bovenal God, te vertrouwen.
 

Bijbelse puberteit

Eenmaal in Kanaän wordt identiteit ontwikkeld. Wie zijn we? Wat willen we worden? We willen een koning, net als iedereen. Bijbelse puberteit: de ene keer houden de mensen zich prima aan de regels, het andere moment schoppen ze er tegen aan. Ik ga wel naar een ander huis: naar Baäl of Asjera!

Op een keer wordt Vader ontzettend boos. Er volgt een zware straf: naar Babel. Een schorsing die zeventig jaar duurt. Daarna is Pa weer goed met Zijn kinderen.
 

Op een dag wordt de mens verliefd. "Volg mij," zegt Jezus en al het andere doet er niet meer toe. Achter Hem aan die zo mooi kan vertellen. De intieme fase in de Bijbel vangt aan. Jezus die om mensen geeft en zieken geneest. De liefde gaat zo ver dat Hij voor alle rottigheid die de mens heeft uitgehaald de straf draagt. Maar, Hij overwint de dood en wil voor altijd bij de mens, Zijn bruid wonen. De Bruid zegt ja, want een relatie met Jezus is het mooiste dat er is.

 

Huwelijksproblemen

Is nu alles pais en vree? Helaas kent het huwelijk na een tijdje beslist problemen. Er worden veel kinderen geboren die onderling regelmatig slaande ruzie zoeken. Desondanks wordt de goede boodschap aan de volgende generatie doorgegeven.

 

De mensheid bevindt zich nu in deze zevende fase, de fase van de middelbare leeftijd. De achtste fase, die van de aanvaarding en de tevredenheid, kortom: de ouderdom, die moet nog komen. Ouderdom komt met gebreken, zeggen ze. Misschien is dat de eindtijd, de visioenen in Openbaring. Maar uiteindelijk zullen alle tranen van de ogen worden afgewist.

En soms kun je ook persoonlijk in een of  meerdere fases zitten. Je wilt onafhankelijk van God zijn, je hebt regels nodig, of je ontdekt dat het allemaal om relaties draait.

De Bijbel psychologisch ontrafeld!

 
 

Nicolien

Remedie tegen Bijbel-moeheid

Zelfs de fanatiekste predikant of de meest enthousiaste evangelist, zal het moeten toegeven: er is één groot nadeel aan de Bijbel. Het boek heeft bijzonder veel bladzijden, het is te veelomvattend, kortom de Bijbel is dik. In feite is de Bijbel een bibliotheek van tientallen boeken, hoewel er wel wat dunne briefjes tussen zitten. Ik heb ooit een poging ondernomen om de gehele Bijbel van Genesis tot Openbaring te lezen, maar ik strandde op een gegeven moment in de woestijn. De vele voorschriften in Leviticus, ik kwam er niet meer doorheen. Dit gedeelte geeft heel veel praktische voorschriften op bijvoorbeeld het gebied van hygiëne en sociale omgang, maar laat zich niet lezen als een roman. Ook de brieven van Paulus zijn soms lastig te doorworstelen met al die ingewikkelde zinsconstructies. Kortom: op een gegeven moment kun je Bijbel-moe raken. Als je door de vele letters het Boek niet meer kan zien, is er een aardige remedie: het lezen van een kinderbijbel. We zijn enkele weken geleden begonnen en ineens worden alle verhalen - op eenvoudige wijze verteld - weer helder. Door alle ingewikkelde verhaallijnen zie je steeds een rode draad: God werkt door mensen en gebeurtenissen heen. We zijn nu bij Jozef die naar Egypte werd gevoerd. Het duurt nog wel even voordat we bij Openbaring zijn aangekomen, want ook een kinderbijbel is geen dun boekje.

Feeksen en heldinnen

Een blog van Nicolien

 

Arend een blog over DE MAN, dan schrijf ik er een over de ultieme vrouw. En dat is al even lastig en onvermijdelijk stereotiep. Zover ik weet zijn er geen karakterweekenden voor vrouwen, georganiseerd door een stoere organisatie als De 4e Amazone: paardrijden, boogschieten en trapezezwaaien in Griekenland bijvoorbeeld.

Ach, wat is typisch vrouwelijk? Cupcakes bakken? Een beetje tuttebellen over of je kapsel een beetje zit en of de kleur van je nagellak overeenkomt met die van je hakjes? Eindeloos keuvelen over je gevoelens? Zijn we pas te porren voor een barbecue als er marshmallows te poffen zijn?

Misschien dat mannen denken: ach, die lieve onschuldige meisjes. De Bijbel helpt je uit de droom. Er zijn wel een aantal feeksen op te noemen: wat dacht je van koningin Izebel, de vrouw van koning Achab, die haar man fijntjes om haar vinger wond. Als Achab Nabot er niet toe kan krijgen om zijn wijngaard te verkopen, zorgt Izebel er voor dat hij van zijn land wordt gejaagd. Ze laat hem valselijk beschuldigen zodat ze hem stenigen.

Salomé, de dochter van koning Herodus. Ook geen katje dat je zonder handschoenen kon beetpakken. Na een wulpse dans (ik weet niet of ze in die tijd al aan paaldansen deden) krijgt ze een beloning van haar vader: "al is het de helft van mijn koninkrijk!" Madam wenste - daarbij aangezet door haar moeder - het hoofd van de gevangengezette Johannes de Doper. Netjes op een schaal, dat wel. Mevrouw hield van stijl.

 

 

Gelukkig zijn er genoeg Bijbelse heldinnen. Ester natuurlijk: van haremmeisje tot moedige Joodse koningin in het machtige Perzische Rijk. "Kom ik om, dan kom ik om." 

Ik heb vooral een zwak voor Ruth. Na de dood van haar man kiest ze er voor om haar schoonmoeder te volgen naar Bethlehem, in een voor haar onbekend land. Maar ze vertrouwt op de God van Naomi: "Uw God is mijn God."

En dan Maria. Ongehuwd zwanger van de Allerhoogste. Wie geloofde haar? Ook zij trok naar Bethlehem en werd de moeder van de man waar het in het Christendom om draait: Jezus.

Je hoeft Maria niet te aanbidden, maar de Protestantse Kerk negeert deze heldin mij wat te veel. Vandaar een beeld van haar bij dit blog. Met in haar zorgzame armen onze Heiland die de Heilige Geest (de duif) al in zijn handjes houdt.

 

Nicolien

 

De ultieme man

Met boomstammen sjouwen, door rivieren waden, het ideale vuur stoken om te kunnen barbecueën bij min tien. Ook binnen de christelijke wereld roert de man zich. Organisaties als 4e Musketier nodigt mannen uit voor karakterweekenden in de Ardennen of survivals in Schotland. Maar wat is nu precies mannelijk? Ook het juninummer van het vrouwenmagazine Eva besteedde aandacht aan Adam, maar ook daar bleek: de man is veelzijdig. Een vleesetende, bierzuipende macho die rondscheurt in snelle auto's? Het is stereotiep. Zelf voldoe ik daar al helemaal niet aan, wat niet wil zeggen dat ik vuur stoken niet leuk zou vinden. En luie vakanties zijn niet aan mij besteed. Maar ja, is dat dan typisch mannelijk?

 

 

Ook de Bijbel wordt bevolkt door talrijke mannen en de verschillen zijn groot. Simson is duidelijk: deze Oud-testamentische Rambo staat stijf van de testosteron. De krachtpatser verslaat de Filistijnen bij bosjes, maar er is een zwakke plek: hij is nogal gecharmeerd van mooie vrouwen. De bekoorlijke Delila weet daar handig misbruik van te maken.

David lijkt bepaald geen macho, tokkelt op zijn harp en dicht liederen. Toch velt hij de reus Goliath en is als koning aanvoerder van het leger. Maar ook hier weer die zwakke plek: een mooie vrouw. Dit keer is ze van een ander en dat maakt zijn handelen nou niet bepaald fraai.

Jacob is een zachte jongen, houdt niet van de jacht. Maar hij is uitgekookt en sluw. Zijn tweelingbroer Esau is een ruige kerel, dikwijls agressief. Het is water en vuur tussen die twee, maar uiteindelijk komt het tot een verzoening en vallen ze elkaar in de armen.

En dan de man waar het in het christendom om draait: Jezus. Vaak geassocieerd met een op sandalen lopende langharige vredelievende hippie.

"Hij verjoeg de geldwisselaars van het Tempelplein, dus hij liet ook zijn spierballen zien," hoor je weleens zeggen. Maar dat is maar één scène uit het leven van Jezus van Nazareth. Misschien is doortastendheid en volharding wel zijn belangrijkste mannelijke eigenschap. Met als uiterste consequentie: het kruis. De ultieme opoffering voor de redding van ons allemaal.

Het voorbeeld voor ons mannen?

Job voor kinderen

De Here God zegt tegen de satan: "Heb je Job gezien? Er is niemand op de wereld die zo veel van Mij houdt als Job!"

Er zijn kinderbijbels die Job gewoon overslaan, een andere bijbel die ik las noemt de satan niet, maar heeft het alleen over de rampspoed die de rijke man uit het land Uz treft. De 'Bijbel voor jou' waar de bovenste zin van afkomstig is, probeert wat dat betreft zo Bijbelgetrouw mogelijk te zijn.

Maar het blijft toch wel lastig: Job voor kinderen. Om de eenvoudige reden dat wij volwassenen worstelen met dit Bijbelboek. De verhalen uit het Oude Testament bieden echter heel veel stof voor een gesprek met kinderen: over wie God is en hoe je met allerlei dingen om moet gaan.

Job houdt van God. Geen kunst: God heeft hem rijk gemaakt. Wat nu als hem dat alles wordt ontnomen en hij ook nog ziek wordt. Het leert kinderen dat God dan nog alles in de hand houdt omdat Hij alles heeft gemaakt en voor alles zorgt. En dat ziekte niet Gods straf is voor de slechte dingen die je hebt gedaan.

Goed dat er veel meer 'lastige Bijbelverhalen' in de kinderbijbel staan. De gouden ark, bijvoorbeeld, die David weer terug laat brengen naar Jeruzalem (2 Samuel 6, 7). De ossenwagen waar de ark op staat glijdt weg in de modder, Uzza ziet dat de ark gaat schuiven, houdt hem tegen en valt dood op de grond. Het feest is opeens afgelopen. David is erg verdrietig en komt tot bezinning. Want er is te lang gesold met Gods Ark van het Verbond en de ark mocht alleen worden gedragen door priesters zoals de wet van Mozes voorschrijft. David is veel te veel zijn eigen weg gegaan.

Natuurlijk: kinderbijbels zijn slechts vereenvoudigde weergaven van Gods woord, maar ook als volwassene kun je er nog veel van leren!

Christelijk geloof: niet voor braverikken

Nu er weer overal Alpha-cursussen van start gaan, leek het mij aardig om iemand te interviewen die van huis uit helemaal niet gelovig is opgevoed, maar later wel is gaan geloven. Een gesprek dus met Stefanie (41) uit Amstelveen, vriendin van Nicolien. 

Stefanie, uit wat voor gezin kom jij?

Uit een links intellectueel milieu om het zo maar eens te zeggen. Ons werd al vroeg geleerd  je in te zetten voor de minderbedeelden in de samenleving. En je moest respectvol om gaan met gelovige mensen, maar mijn vader zei altijd: "God is de verzonnen verklaring voor alles wat we wetenschappelijk nog niet kunnen verklaren."       

Overigens gingen mijn vader en moeder uit elkaar toen ik veertien was.

Hoe ben jij met het christelijke geloof in aanraking gekomen?

Het grappige is dat ik tijdens mijn studie een Joods meisje leerde kennen. Dus helemaal los van God was ik nou ook weer niet. Maar ik ben pas echt daarover gaan nadenken toen ik mijn huidige man Hans leerde kennen die christelijk bleek te zijn. Ik vond zijn denkbeelden van een andere planeet komen. Ik had zoiets van: ik geloof liever in mijzelf. Hoe meer ik daar over nadacht, hoe eenzamer mijn 'geloof' eigenlijk werd. Ik had een lieve vriend leren kennen, misschien trouwde ik daar ooit mee, zou ik kindjes krijgen die we zouden opvoeden, maar uiteindelijk ga je dood. Was dit nou het leven? Het hele aardse bestaan leek op een zeepbel. Wel mooi die kleuren, maar prik! en het spat uit elkaar. Je hebt er uiteindelijk niks aan.

Ik dacht: laat ik eens serieus in die Bijbel gaan lezen en toen ben ik begonnen met het Bijbelboek Prediker.

Een van de moeilijkste Bijbelboeken en daar begon jij mee...

Ja, maar dat paste wel bij een cynische tobber als ik. Ik vond het zo herkenbaar. IJdelheid der ijdelheden! Alles is zinloos en najagen van wind. Fantastisch. Hans zei: "Het leven is ook zo zinloos als zeepsop, als je buiten God rekent." Toen zei ik: "Dan wil ik weleens op zoek gaan naar die God van jou." Zei hij: "De weg naar God loopt via Jezus." Nou, toen ben ik het evangelie van Lucas gaan lezen. Johannes vond ik zo'n vaag begin hebben. In Lucas komt tenminste het Kerstverhaal voor. Vond ik wel leuk.

Wat vond je van Jezus?

Een geweldig sociaal bewogen figuur. Als we allemaal achter Jezus zouden aan gaan, woonden we in een paradijs. Maar na 2000 jaar merkte ik daar nog bar weinig van. Dus ik was nog niet overtuigd. Ik zag Jezus als een soort Joodse Ghandi.

Maar toch was je behoorlijk op zoek.

Ik kan je één ding vertellen. Als je oprecht op zoek bent naar God, laat Hij zich ook vinden. Dat is echt zo. In die tijd moest ik een nieuw collegaatje inwerken. Bleek zij ook christelijk te zijn! En ik leerde jouw latere vrouw Nicolien kennen. Achteraf denk je: hier was de Grote Regisseur aan het werk.

Wat gaf bij jou uiteindelijk de doorslag om voor God te gaan?

Ik werd zo langzamerhand stikjaloers op al die christenen. Geloven in een hogere kosmische intelligentie die om jou geeft. Waarom ik niet? Toen zei Nicolien: "Zeg gewoon tegen Jezus dat je er ook bij wilt horen." Ik zei: "Hij ziet me al aankomen, zo braaf heb ik niet geleefd, hoor." Ik vond mijzelf maar een onverbeterlijke roddeltante, een egoïstische bitch. Bovendien had ik voor Hans best wel met behoorlijk wat jongens het bed gedeeld. Zoiets is natuurlijk ook niet gebruikelijk in christelijke kring.

Toen reageerde Nicolien met de onvergetelijke woorden: "Je denkt toch zeker niet dat Jezus gekomen is voor alle braverikken in deze wereld. Dat hij Zijn offer heeft gebracht voor keurige en nette mensen. Dan had Hij net zo goed in de hemel kunnen blijven, toch?"

Ik weet niet meer precies wat ik toen zei. Zoiets van: "Jezus, hier ben ik." Was best emotioneel. Nicolien sloeg een arm om mij heen en bad voor me. Zo is het begonnen. Ik merkte het ook bij mijn vriendinnen en op mijn werk. Ze vonden dat ik was veranderd. Milder, vol van iets en niet meer zo cynisch.

Heb je nog een Alpha-cursus gevolgd?

Ja, maar dat was enkele jaren later. Ik was toen al wel gelovig, toch zat ik met heel veel vragen. Ik kan het iedereen aanraden. Ze dringen je niets op, maar je steekt er wel veel van op. En ze beginnen met een maaltijd, gewoon hartstikke gezellig!

Is een christelijk leven alleen maar een superleven?

Dus niet! Zoals je weet hebben Hans en ik in totaal vier kinderen gekregen, maar Jochem die in de zomer van 2004 werd geboren is niet ouder geworden dan 24 uur. Het mooie van het geloof is, dat je weet dat er boven onze harde aardse realiteit, een hemelse realiteit is. We weten dat Jochem nu al bij God mag wonen, maar we mogen ook verdrietig zijn. Laatst bezochten we weer zijn kindergrafje op Zorgvlied en toen kreeg ik het weer te kwaad. Het litteken zal altijd wel blijven, zolang ik leef.

En drie jaar geleden overleed mijn moeder na een lang ziekbed. Ze beweerde altijd dat het na dit leven 'over en out' was, maar enkele dagen voor haar dood werd ze ineens vreselijk angstig. Stel dat ik gelijk had en er toch 'iets' was. Ze wilde dat ik met haar ging bidden. Ik heb lang met haar gebeden en toen werd ze rustig en later is ze zeer vredig ingeslapen. Echt onvoorstelbaar...

Het raakt je nog steeds.

Ik hoop toch zo... Vlak voor haar dood stond er een crucifix op haar nachtkastje. Het offer van Jezus. Ik denk dat ze daar de laatste uren nog aan gedacht heeft.

Wat betekent voor jou geloven?

Er is niks mis met 'huisje-boompje-beestje', maar het leven krijgt pas echt glans als God Zijn adem er over blaast. Geloven betekent voor mij dat ik nooit meer echt alleen zal zijn. Wat er ook gebeurt: er is Iemand die van me houdt.

Dat wens je toch iedereen toe...