Feeksen en heldinnen

Een blog van Nicolien

 

Arend een blog over DE MAN, dan schrijf ik er een over de ultieme vrouw. En dat is al even lastig en onvermijdelijk stereotiep. Zover ik weet zijn er geen karakterweekenden voor vrouwen, georganiseerd door een stoere organisatie als De 4e Amazone: paardrijden, boogschieten en trapezezwaaien in Griekenland bijvoorbeeld.

Ach, wat is typisch vrouwelijk? Cupcakes bakken? Een beetje tuttebellen over of je kapsel een beetje zit en of de kleur van je nagellak overeenkomt met die van je hakjes? Eindeloos keuvelen over je gevoelens? Zijn we pas te porren voor een barbecue als er marshmallows te poffen zijn?

Misschien dat mannen denken: ach, die lieve onschuldige meisjes. De Bijbel helpt je uit de droom. Er zijn wel een aantal feeksen op te noemen: wat dacht je van koningin Izebel, de vrouw van koning Achab, die haar man fijntjes om haar vinger wond. Als Achab Nabot er niet toe kan krijgen om zijn wijngaard te verkopen, zorgt Izebel er voor dat hij van zijn land wordt gejaagd. Ze laat hem valselijk beschuldigen zodat ze hem stenigen.

Salomé, de dochter van koning Herodus. Ook geen katje dat je zonder handschoenen kon beetpakken. Na een wulpse dans (ik weet niet of ze in die tijd al aan paaldansen deden) krijgt ze een beloning van haar vader: "al is het de helft van mijn koninkrijk!" Madam wenste - daarbij aangezet door haar moeder - het hoofd van de gevangengezette Johannes de Doper. Netjes op een schaal, dat wel. Mevrouw hield van stijl.

 

 

Gelukkig zijn er genoeg Bijbelse heldinnen. Ester natuurlijk: van haremmeisje tot moedige Joodse koningin in het machtige Perzische Rijk. "Kom ik om, dan kom ik om." 

Ik heb vooral een zwak voor Ruth. Na de dood van haar man kiest ze er voor om haar schoonmoeder te volgen naar Bethlehem, in een voor haar onbekend land. Maar ze vertrouwt op de God van Naomi: "Uw God is mijn God."

En dan Maria. Ongehuwd zwanger van de Allerhoogste. Wie geloofde haar? Ook zij trok naar Bethlehem en werd de moeder van de man waar het in het Christendom om draait: Jezus.

Je hoeft Maria niet te aanbidden, maar de Protestantse Kerk negeert deze heldin mij wat te veel. Vandaar een beeld van haar bij dit blog. Met in haar zorgzame armen onze Heiland die de Heilige Geest (de duif) al in zijn handjes houdt.

 

Nicolien

 

Haar eniggeboren Dochter

Ik geloof in Godin de Moeder, schepster die de Schepping draagt.

In Haar Dochter, Jesca Christa. Zij werd geboren uit een maagd.

 

Deze bovenstaande geloofsbelijdenis is een theologisch gedachte-experiment. In Genesis 1:27 staat dat God de mens naar Zijn beeld schiep, man en vrouw schiep Hij hen. Je kunt er dus niet omheen dat God zowel mannelijke als vrouwelijke eigenschappen bezit. Toch wordt Hij meestal als man voorgesteld, hoewel er uitzonderingen zijn (meer dan je denkt), bijvoorbeeld in Jesaja 66:10-13 waarin God als moeder wordt voorgesteld die Haar kind - het volk Israel - aan haar borst drukt. De voorstelling dat God mannelijk zou zijn, is door de toenmalige cultuur bepaald. Het mannelijke domineerde, dus God werd als snel een 'Hij'. Maar wat als het heel anders zou zijn geweest...

 

Stel dat de menselijke cultuur gedomineerd zou worden door vrouwen. Een wereld van zorgzame matriarchen en dappere amazones, machtige koninginnen en vrome profetessen. In die wereld zou de tweeslachtige God al snel met 'Zij' worden aangeduid. Het zou 'Onze Moeder' zijn. Best mogelijk dat in die wereld Moeder-God Haar eniggeboren Dochter naar de aarde zou hebben gestuurd. Hoe zouden we die 'Wonderbare Raadsvrouwe', die Vredevorstin genoemd hebben? Jesca Christa?

Vergeet niet dat in Afrika, Jezus zwart is. En in een Peruaanse kathedraal zag ik ooit een schilderij van het Lam Gods, dat geen lam was, maar een lama.

 

Het gedachte-experiment dwingt je ook God niet in je broekzak te stoppen. Voordat je het weet hebben wij mensen God geanalyseerd en gecategoriseerd, maar dan blijkt Hij/Zij onvoorstelbaar anders te zijn.

 

Overigens is die maagdelijke geboorte van Jezus natuurlijk het toppunt van feminisme. Maria raakte zwanger en kreeg haar kind en er kwam geen man aan de pas!

Zijn Opwekkingsliedjes te vrouwelijk?

Houd mij vast / laat uw liefde stromen / Houd mij vast / heel dichtbij uw hart. Aldus opwekking 488. Is deze tekst te vrouwelijk? Teveel emotie? Te soft?

 

Laatst werd er een artikel in De Nieuwe Koers aan gewijd, naar aanleiding van het boek van de Amerikaan David Murrow: Why men hate going to church. De kerk zou vervrouwelijken evenals de liedkeuze. En in de EO/Visie van de afgelopen week schreef Tijs van den Brink er een column over. Hij had er al nooit zoveel mee, met Opwekking, maar nu was het ook verklaarbaar: hij is een man.

 

 

Ik had dat verband nooit eerder gelegd. Wel valt op dat Opwekking vaak een beroep doet op persoonlijke emotie. Ik juich voor u. Uw liefde stroomt als een brede rivier. Ik schuil bij u. Ik fluister uw naam. Enige zoetigheid is Opwekking niet vreemd. Maar is dat typisch vrouwelijk? Ik ken genoeg vrouwen die ook niet zo gecharmeerd zijn van al teveel focus op het gevoel bij geloven. En de kerk te vrouwelijk? Mag het eens, na eeuwen van patriarchie. Na het tijdperk van kruistochten en heksenverbrandingen.

 

Wie de liedbundel van Opwekking wat beter doorbladert, moet toch toegeven dat er genoeg andere liederen in staan. Ik ontdekte behoorlijk wat songs die je als 'mannelijk'  zou kunnen beschouwen.  Wat dacht je van nummer 277 (Machtig God, Sterke Rots) of 193 (Toon ons uw macht, o God) met de tekst De strijdwagens van God zijn tweemaal tienduizend, en duizenden maal duizenden. Of zo'n zin niet mannelijk is.

Of  704: O Kerk, sta op, met wapenrusting aan; stel je op als Christus leger. Wie nu het idee krijgt weer in de kruisvaardertijd te zijn beland, kan ik gerust stellen, want verderop staat er:

De oorlog woedt niet tegen bloed en vlees maar tegen duist're machten.

Hanteer het zwaard dat elke wond geneest.

Zelf vind ik 404 (Wij gaan op weg met brandend hart) een bijzonder mooi en krachtig lied. Geen idee of dat nou typisch mannelijk of vrouwelijk is.
 

Het refrein gaat als volgt:

Laat de vlam weer branden,

als een helder baken;
als heraut van 't morgenuur.
Laat het lied weer sprank'len,
laat de liefde branden,
als een vuur, als een vuur.