Spreekt God tot ons via dromen?

Dromen zijn bedrog. Ik zal je wel uit de droom helpen. Droom maar lekker verder!

We hechten over het algemeen maar weinig waarde aan dromen. In Bijbelse tijden was dat wel anders. Jozef wekte de woede van zijn broers op toen hij over zijn droom vertelde waarin zijn broers in de vorm van sterren of korenschoven voor hem bogen.

De Farao van Egypte echter nam Jozefs dromen serieus. En ook Jacob droomde (een ladder naar de hemel), Daniël droomde de droom van Nebukadnessar (reus op lemen voeten) en Jozef, de verloofde van Maria, droomde eveneens: een engel verscheen om Jozef te vertellen over het bijzondere kind in Maria’s schoot.

 

Onlangs las ik het verrassende boekje Dromen: een geschenk van God van Ronald en Maresca van der Molen. Aan de hand van Bijbelse gegevens en praktijkvoorbeelden laten de schrijvers  zien hoe je de betekenis van dromen kunt achterhalen en toepassen en wat God ons wil zeggen via een droom. God heeft ons immers geschapen met het vermogen om te dromen.

We hebben er met onze Bijbelkring over gehad. Toch bleek niemand echt duidelijke ervaring met Gods communicatie via een droom te hebben. Het blijft altijd een glibberig pad: beelden, visioenen en dromen.

Toch is God niet zo beperkt dat Hij alleen de Bijbel en de zondagse preek gebruikt om tot ons door te dringen. Hij is oneindig creatiever en hanteert soms een droom.

Inderdaad een geschenk van God.

Dromen: een geschenk van God / Ronald en Maresca van der Molen, Uitgeverij Gideon.

Gewenst leven, de roman

Een onverwachte draagmoeder

 

Onder mijn eigen naam, Pieter Maan, publiceerde ik mijn roman Gewenst leven.

Een echtpaar, Arend en Nicolien, worstelt met het gegeven dat ze nooit kinderen zullen krijgen. Ze bidden er veel voor, maar de hemel lijkt van koper “en inmiddels lijkt het of ze er beton over hebben gestort.”

 

 

Uit onverwachte hoek komt er verandering van deze situatie van gemis: Odette. Elk verhaal floreert als er een tegenstrever in optreedt, iemand die de boel compleet ondersteboven gooit. Voordat hij met Nicolien trouwde heeft Arend een relatie met deze Odette gehad, een verhouding die behoorlijk intiem was, maar uit elkaar spatte omdat Odette er met Floris, Arends broer vandoor ging. Een relatie overigens die uiteindelijk ook geen stand zou houden.

Wellicht dat sommige ‘bevindelijke’ lezers het boek dan al zullen hebben dichtgeklapt en het werk zullen becommentariëren met “het lijkt wel filmsterrengerotzooi!” Net als de moeder van Arend trouwens.

Uitgerekend deze Odette biedt zich aan als draagmoeder voor Arend en Nicolien.

 

Jezus at geen varkensvlees

 

Hoewel Nicolien trouw blijft aan haar Gereformeerde zuil, sluit ze haar ogen niet voor de buitenwereld. Ondanks Odettes verleden met haar Arend, vindt ze deze vrouw boeiend. Odette komt uit een moeilijk milieu. Gescheiden ouders, foute vriendjes, drank en af en toe wat ‘snoepen’ tijdens een ‘vette party’. Ze is wanhopig op zoek naar haar identiteit. En die is Joods. Alleen, haar ouders deden er niets aan.

“Ik volg Jezus ook na, hoor,” zegt ze. “Ik eet geen varkensvlees. De Jood Jezus deed dat ook niet!”

 

Odette als draagmoeder. Arend en Nicolien worstelen er mee. Natuurlijk verlangen ze hevig naar een kind. Maar op deze manier? En wat zou de kerk er van vinden? En hun beider ouders? Laat staan God?

 

Het zwijgen van Rachel

 

Kinderloosheid en draagmoederschap zijn thema’s, maar het verhaal is breder geworden. Hoe gewenst is ons leven? Hebben we het in de hand of zijn we een speelbal van God of het lot?

De rode draad in het boek is pop Rachel. Afspiegeling van een menselijk kindje. Als Rachel kon spreken zou ze veel verduidelijkt kunnen hebben. Ze zou ons er op wijzen dat we niet te hard mogen oordelen over Odette. Omdat er dingen zijn gebeurd die niet te bevatten zijn.

Maar Rachel kan niet spreken, want ze is een pop.

 

 

Gewenst leven / Pieter Maan, Kirjaboek, ISBN 978-94-6008-262-7,

Te bestellen bij Kirjaboek.nl of via de boekhandel

Het grote vergeten is begonnen

In zijn boek De Heimweefabriek, vertelt Douwe Draaisma over de (onlangs overleden) neuroloog Oliver Sacks. Bij het schrijven van zijn autobiografie, tegen zijn zestigste, ontdekte Sacks een curieus verschijnsel. Spontaan en ongevraagd kwamen bij hem allerlei herinneringen uit zijn jeugd bovendrijven die vijftig jaar hadden gesluimerd. En niet alleen herinneringen, hele geestesgesteldheden, ideeën, sferen uit de tijd toen hij tiener, begin twintiger was.

 

Zeeuwse dame

De opvatting dat herinneringen in de loop van je leven vervagen, blijkt niet te kloppen. Juist je kindertijd en de periode rondom je twintigste, blijken bij het ouder worden veel helderder voor je geest te komen. Het wordt het reminiscentie-effect genoemd. Draaisma haalt een honderdjarige Zeeuwse dame aan die nog elke week moet denken aan de watersnood. Van 1906 wel te verstaan. Het moet een lokale gebeurtenis zijn geweest die op haar, als klein meisje, veel indruk heeft gemaakt. De watersnoodramp van 1953 is bij haar flink weggezakt. Ze weet zich er eigenlijk niet veel meer van te herinneren.

 

Mijn geboortestad Delft, zal ik me dus altijd wel blijven herinneren...

 

Vage middelbare leeftijd

Zou je als tachtigjarige het levensverhaal over jezelf beginnen te schrijven, en mag je maar 100 bladzijden gebruiken, heb je dikke kans dat je het uitgebreid over je jeugd hebt en de tijd dat je twintig was. Bij bladzijde 70 ben je nog niet verder gekomen dan je dertigste levensjaar en de rest van de 30 bladzijden raffel je er doorheen omdat je je middelbare leeftijd niet goed meer voor ogen hebt.

Ik ben nu zevenenveertig. Alles wat ik dus nu beleef, zal nog maar vaag te herinneren zijn als ik bejaard ben. Het grote vergeten is begonnen. Als ze aan me vragen over Noorwegen, dan zal ik mij de vakantie van 1991 (toen ik 23 was) levendig en gedetailleerd kunnen herinneren. We voeren met de Peter Wessel van Denemarken naar het Noorse Larvik en verbleven bij het dorpje Herefoss. Een geweldige tijd!

Als ze dan opmerken dat ik in 2015 ook in dat Scandinavische land ben geweest, antwoord ik: “Jaa, inderdaad. Was dat 2015? Waar logeerde ik toen ook al weer? Werkelijk geen idee. Ik geloof dat ik toen de fjorden heb bezocht. Stavanger. Oh nee, dat was in 1991.”

Een deprimerende gedachte. Alles wat ik nu beleef, zal niet goed beklijven in mijn grijze massa. Tenzij ik er zoveel mogelijk van opschrijf. Of hulp krijg van social media.

De tijd zal het leren.

 

Dure suiker

Dat Hoe duur was de suiker? van Cynthia McLeod een bestseller was in Suriname, wist ik pas toen ik van het najaar naar Suriname ging. Dus eenmaal weer thuis, las ik het boek. Verbazingwekkend dat ik dit aspect van de Surinaamse, en dus ook van de Nederlandse, geschiedenis nooit op school te horen heb gekregen.  Het decadente leven van plantersfamilies met hun slaven. Slaven die zelfs geacht werden de schoenen van hun misi of masra uit te trekken of aan te doen, terwijl ze zelf geen schoenen mochten dragen. Het boek beschrijft ook de vriendschappen en relaties tussen blanken en slaven en we lezen dat slavinnen kinderen van de blanke planters zogen en opvoeden. Dat alles in een tijd waarin opstandige Marrons steeds meer plantages overvielen. Soldaten uit Nederland werden ingezet om de opstand tot staan te brengen, hetgeen niet erg lukte. Oerwouden vol onbekende insecten, verraderlijke moerassen, een vochtig en heet klimaat, een tegenstander die guerrillatactieken gebruikte, het was geen omgeving waar bakra's (blanken) konden aarden.

 

Koloniaal huis in Nieuw Amsterdam

Het boek van McLeod is verfilmd, maar er is ook een vierdelige Tv-serie van gemaakt die de VARA op zaterdagavonden uitzendt. En zo krijg ik van het verhaal nu ook een beeld. Dat de serie in Zuid Afrika is opgenomen omdat er in Suriname geen suikerplantages meer zijn, doet daar weinig aan af.

 

Joodse planters spelen een hoofdrol in het boek en vorig jaar september was ik in Jodensavanne. Slechts een ruïne van een synagoge is alles wat er nog van rest. De begraafplaats is met veel moeite aan de oprukkende jungle ontworsteld. We goten wat water over de grafstenen zodat we de teksten konden lezen: veel Spaanse en Portugese namen, soms in Hebreeuwse letters.

In de loop van de 19de eeuw verlieten steeds meer mensen de plantage. Jodensavanne werd in 1832 door brand verwoest.

 

Zoals ik onder het kopje 'Puin en roest' in oktober vorig jaar al schreef: van de Surinaamse plantagecultuur is weinig meer over. Maar ruïnes, monumenten en vooral romans en series zijn daarom des te belangrijker, omdat dit deel van de geschiedenis nooit vergeten mag worden.