Duizelingwekkende visioenen over de Eindtijd

Engelen die op bazuinen blazen, meteorenregens die de aarde teisteren,  afzichtelijke monsters die uit zee oprijzen.  Het Bijbelboek Openbaring is misschien wel het meest opmerkelijke boek van de Bijbel. Waarschijnlijk ook het moeilijkste.

Tot en met hoofdstuk 5 gaat het nog, al worden er ook dan al vreemde visioenen beschreven.  De zeven christengemeenten passeren de revue. Het lijkt op een horror-fantasy film met veel special effects die nog een aanloop nodig heeft. Vanaf hoofdstuk 6 gaat het los. De zegels worden verbroken, paarden draven door het beeld.  Er wordt dood en verderf gezaaid, honger en ziekte, oorlog en aardbevingen. De zon kleurt zwart, de maan rood. Er volgen engelen die op bazuinen blazen en nog veel meer rampen aankondigen, engelen die schalen vol gramschap uitgieten over de aarde. Een strijd tussen goed en kwaad. Het roept associaties op met Tolkiens Lord of the Rings: de poorten van Mordor schuiven open en legioenen orks vallen aan.

 

Echt vrolijk word je er niet van. Is dit wat de mensheid nog te wachten staat? Of beschrijft het laatste Bijbelboek op symbolische wijze datgene wat we dagelijks op het journaal zien? Een grote valkuil van Openbaring is dat we geneigd zijn alles chronologisch te lezen. Bij Openbaring 6:14 moet je dan al concluderen dat de aarde compleet is verwoest: 'Geen berg of eiland bleef op zijn plaats.'

Het lijkt er op dat de visioenen steeds weer een ander gezichtspunt laten zien van de dingen die er nu al zijn en gebeuren moeten. Profetie wil niet altijd zeggen: een voorspelling. Profetieën moeten iets teweegbrengen, iets uitwerken.

Opmerkelijk is dat God de regie blijft houden. Het kwaad krijgt een toebemeten tijd om toe te slaan, maar moet ook weer ophouden als Hij het wil. Uiteindelijk wordt het kwaad overwonnen en de dood zal helemaal verdwijnen. 'Toen werden de dood en het dodenrijk in de vuurpoel gegooid.' (Openbaring 20:14).

Neemt niet weg dat de 'Apocalyps' nog veel vragen bij mij oproept. Hoe moeten we al deze symboliek (de draken en gedrochten, de vuurregens en de aardbevingen) nu precies interpreteren?  En wat wordt er bijvoorbeeld bedoeld met het 'Duizendjarig Rijk' (Openbaring 20). Is dat er nu al, of moet dat nog komen? En is het wel precies 1000 jaar?

Eeuwen geleden zorgde dit bijzondere Bijbelboek al voor veel inspiratie, getuige de gewelfschilderingen die wij afgelopen zomer in een Macedonisch klooster konden zien.

Een zeer merkwaardige kerkenraad

Gemeente van Jezus Christus: We zullen vanochtend de namen van de nieuwe leden voor de kerkenraad aan u bekend maken:

Allereerst zijn we blij u te mogen mededelen dat we een nieuwe voorzitter gevonden hebben. Hij is een groot manager die enorme organisaties kan leiden. Recht door zee als het moet. Hij is geboren in Noord Afrika en hij heeft een strafblad, heeft ooit iemand vermoord. Maar ja, dat kan de beste overkomen, niet waar?

Dan zijn er een aantal nieuwe ambtsdragers, dit keer ook een tweetal dames.

 

We hebben een bedreven boerin die oorspronkelijk ook uit het buitenland komt. Je zou haar een economische vluchtelinge kunnen noemen en aangezien wij vruchtbare gronden hebben, kun je het haar niet kwalijk nemen dat ze naar hier gekomen is. Ze heeft een rotsvast vertrouwen in God kan ik wel zeggen.

De volgende dame had een belangrijke functie in een zeer luxe privébordeel, waar ze overigens niet vrijwillig in terecht gekomen is. Ze heeft in de hoogste kringen haar charmes gebruikt. Maar daardoor kon ze een genocide voorkomen, dus ik dacht: zo'n iemand willen we hebben in de kerkenraad.

 

En dan nu: de heren.

Een er van is een echte macho, een kampioen in allerlei vechtsporten. Zijn specialiteit: iemand te lijf gaan met een ezelskaak. Je moet er maar opkomen! Het is iemand die van aanpakken houdt. Hij valt niet met de deur in huis: hij sloopt hem er gewoon uit.

Een zwak punt bij hem: hij kan niet van de vrouwen afblijven, vooral als ze beeldschoon zijn. Maar ja, wie zonder zonde is, gooit de eerste steen. Toch?

Wij verwelkomen een singer songwriter. Hij heeft heel wat hits op zijn naam staan. The Lord Is My Shepherd stond volgens mij zelfs een tijdje op nummer één. Het is iemand die erg strategisch kan denken en met kleine middelen grote blokkades uit de weg kan ruimen. Zo'n iemand kan onze kerk wel gebruiken.

Oké, die buitenechtelijke affaire van hem. Hij heeft er spijt van. Ik ga er van uit dat wij een vergevingsgezinde kerk zijn.

Tot slot een prediker op en top. Er is veel werk van hem verschenen en hij reisde overal heen. Wel moet ik zeggen dat hij ooit een extremist was die christenen het liefst liet afmaken, maar hij blijkt een of ander visioen ergens op de snelweg te hebben gekregen en nu is hij born again, zeg maar.

Dat zijn ze. Na de preek zullen ze worden ingezegend. Nu we  het toch over de preek hebben, waar is onze Voorganger eigenlijk?

Wat zegt u? In een restaurant een hapje eten met een aantal prostituees en belastingfraudeurs?
 

Het moet nu toch niet gekker worden!

 

Altijd koffie

Als een bewoner van een andere planeet de eet- en drinkgewoonten van de mensheid zou bestuderen,  zou koffie een opvallende plaats innemen.  De werkdag begint met dit bruine opwekkende drankje. Belangrijke vergaderingen, overleggen en conferenties worden onderbroken door koffiepauzes, waarbij er uiteraard ook thee is.

VOF de Kunst zong het al: "Maar, als de koffiejuffrouw het wil, ligt alles stil."

Tegenwoordig zijn de meeste koffiejuffrouwen vervangen door grote zwarte kasten waaruit je allerlei soorten koffie kunt tappen. Trouwens ook thee, warme chocola of tomatensoep.

Als iemand tegen je zegt "Kom even bij me op de koffie," dan hoef je helemaal geen koffie te lusten. Koffie is synoniem aan gezelligheid geworden.

Turkse koffie

 

De bewoner van de andere planeet zal misschien concluderen dat koffie ook een religieus aspect heeft. Kerkdiensten hebben na afloop vrijwel altijd koffie. Dit 'koffie na de dienst' lijkt wel een onderdeel van de liturgie te zijn. Over de verzuiling heen, is er troost voor iedereen. Kerkscheuringen en theologische disputen ten spijt, koffie zal er altijd zijn.

Er is zelfs koffie na de dood als we de uitvaartondernemingen mogen geloven.

Baby's krijgen gelukkig nog geen koffie. Dat is een hele troost.

Muzikale topografie

Altijd als ik over de A2 rijd, moet ik denken aan Peter Koelewijn:

 

De snelweg Utrecht - Amsterdam rijd ik op bij Vinkenveen.
Niet meer dan één Caballero verder de afslag Schiphol - Amstelveen.

Het lied KL 204 (Als ik God was) gaat over afscheid van een liefde. Zij stapt op het vliegtuig, hij blijft gedesillusioneerd achter.

Er zijn meer plekken op de wereld waarin mijn interne jukebox actief wordt. Popmuziek en topografie gaan prima samen.

In Berlijn is het Klein Orkest nooit ver. Ook al is de Muur geslecht.

En alleen de vogels vliegen van Oost- naar West-Berlijn.
Worden niet teruggefloten, ook niet neergeschoten.

Op het Rode Plein in Moskou fluistert Gilbert Becaud in mijn oor:

La Place Rouge était vide...
Verliefd op de gids Nathalie. Romantiek in het hart van de Koude Oorlog.

 

In Bangkok kan ik het aanstekelijke oriëntaalse deuntje van One Night In Bangkok niet uit mijn hoofd krijgen. De song van Murray Head komt uit de musical Chess.

One night in Bangkok makes the hard man humble.
 

New York is talloze malen bezongen, maar Frank Sinatra galmt het hardst door mijn hoofd.

I want to wake up, in that city that never sleeps.
Een jonge provinciaal wil beroemd worden in New York want als het daar lukt, lukt het overal.
Op de avenues, te midden van het razen van de gele taxi's, in de hitte die blijft hangen tussen de wolkenkrabbers, resoneert het vele malen:
It's up to you, New York, New York!

Maar als ik daar eenzaam aan de oever van de Hudson zit, verlang ik misschien toch weer naar Amsterdam, zoals Maggie MacNeal dat zo mooi zingt.

Amsterdam, Amsterdam - daar is van alles aan de gang
Amsterdam, Amsterdam, bestaat al eeuwen lang.

Weercliche

Het weer is een van de beste aanleidingen om een praatje met iemand te maken. Het cliché is daarbij onvermijdelijk.

 

Winterse omstandigheden

-Nou, Koning Winter regeert, hoor.

-Het is ook wel weer mooi, zo'n witte wereld.

-Zijn de rayonhoofden al bij elkaar geweest?

 

Zomerse omstandigheden

- Het kwik heeft vleugeltjes gekregen.

- Het is hier in Nederland meteen zo benauwd.

- De mussen vallen dood van het dak!

 

Regen

-Nou ja, wat nu valt, valt straks niet.

-Tussen de regendruppels is het droog.

-Ach, je bent toch niet van suiker. Je smelt er niet van.

-De meeste regen valt naast je.

 

Winderig weer, storm

-Ben je nog niet weggewaaid?

-Kan iemand daarboven die deur eens dicht doen, het tocht.

 

Onweer

-Voor de donder hoef je niet bang te zijn. De bliksem is gevaarlijk.

-Het lijkt wel of ze buiten foto's maken.

 

Mist

-Heb je de weg hier naar toe een beetje kunnen vinden?

-Het is een kleine wereld buiten.

  

Het is moeilijk om op een originele manier over het weer te praten. Je kunt het wel hebben over hoe het er uit zou zien wanneer de sneeuw roze is en dat het je opvalt dat de donder zelden ritmisch klinkt, maar al snel zijn je zelfbedachte opmerkingen uitgeput.

"Waarom valt de regen niet omhoog?" verzucht Huub van der Lubbe in zijn album Simpel Verlangen. Dat is pas een originele opmerking. Maar, als je hem te vaak gebruikt, wordt het ook weer een weercliché.

Skopje: schitterende kitsch

"Wat heeft onze hoofdstad niet wat andere hoofdsteden wel hebben," moet het gemeentebestuur van Skopje enkele jaren geleden gedacht hebben.
Men bezocht Parijs en Praag, zwierf rond door Rome. Vanuit de internationale gemeenschap werden er financiële bronnen aangeboord en een scala aan Macedonische architecten aangetrokken.

Ik moet zeggen dat mijn eerste indruk van Skopje redelijk belabberd was.  Heel veel verwaarloosd beton, bergen troep op straat en een allegaartje van bouwstijlen. Voeg daar een temperatuur van 35 graden Celsius aan toe en ik waande me ter hoogte van de evenaar.

 

Ondanks de aardbeving van 1963 en de daaropvolgende wederopbouw naar socialistisch principe, is er wel degelijk historie in de Macedonische hoofdstad. De Oude Bazar aan de voet van de Burcht met smalle straatjes, oude kerken en moskeeën is zeker de moeite waard, ook al moet je niet teveel van de route afwijken, anders kom je in naargeestige stegen en op door onkruid overwoekerde binnenplaatsen.

Maar dan het gloednieuwe centrum van Skopje. Er staan gebouwen die lijken op het antieke Rome, over de rivier - naast de oude Stenen Brug - zie je een nieuwe brug die toch wel wat lijkt op de Praagse Karelsbrug. Er is zelfs een heuse Arc de Triomphe. Een gigantisch ruiterstandbeeld van Alexander de Grote met speelse fonteinen vormt de klapper.

 

 

En er is een rivier (een beetje stad moet een rivier hebben) waar je 's avonds heerlijk langs kunt slenteren en naar al die nieuwe, prachtig verlichte, gebouwen kunt kijken. Als de zon onder is worden de standbeelden en fonteinen met allerlei kleuren verlicht.  Er zijn muzikanten en verkopers van lichtgevend prularia en er is een vuurvreter aan het werk.

Je mag het allemaal kitsch vinden. Het kan misschien wat weg hebben van Las Vegas, maar Skopje bruist.

Toch beter dan slecht onderhouden beton en naargeestige stegen.

Op de koffie in Ratevo

Blauwnevelige bergen. In de verte moet Bulgarije liggen. In het dal zie je een stuwmeer. De natuur bij Berovo, in het oosten van Macedonië, nodigt uit tot lange wandelingen.

Een wandeling naar een  bergtop begint bij de stuwdam. Als we de dam naderen zien we dat de toegang nadrukkelijk wordt versperd. Soms heb je van die aarzelende versperringen, waar je gewoon overheen stapt of onderdoor kruipt en dan net doet alsof je neus bloedt, maar deze barricade, hoewel je je er nog wel langs zou kunnen wurmen,  is overtuigend.

Er komt een man poolshoogte nemen. De dam is verboden terrein, gebaart hij. Of we dan misschien alleen er naar toe mogen lopen om een foto te maken. Hij knikt.

We mogen het bouwwerk even zien, maar er overheen lopen en de bergwandeling maken gaat dus niet.

Er klinkt een onheilspellend gedonder.  Aan een kant ziet de lucht loodgrijs. Wellicht is het sowieso geen goed plan om te wandelen.

 

En zo komt het dat de plannen voor vandaag worden omgegooid. En deel van de groep gaat naar de markt van Berovo, een ander deel rijdt naar een dorpje buiten de stad. Ratevo heet het dorp en heeft zich in de flanken van de heuvels genesteld. Vervallen boerderijen en een knus dorpspleintje. Van hieruit zou je ook een mooie wandeling kunnen maken, over golvende heuvels, langs schuren en hooibergen. 

Er klinkt opnieuw gedonder, aan de horizon bliksemt het. Een oudere vrouw wenkt ons. Onder een afdak op het boerenerf staan stoelen en een tafel.  We zien een ketel op een houtkachel.

"Kafe," zegt ze.  Natuurlijk willen we dat wel. Er is trouwens ook čaj, thee.

 

We zitten met z'n allen onder het afdak als de regen met bakken uit de hemel valt. De vrouw gooit wat extra hout op het vuur en zet het water op.

Bij de koffie moet je het drab laten bezinken, de thee is heet water met kruiden uit de bergen. Het blijft niet bij drinken: er komt brood op tafel, gebakken courgetteplakjes, een schotel van prei met geitenkaas en room. De twee kleinzoons worden er bij gehaald voor toelichting in het Engels. Ze willen een selfie maken met ons erbij. Want in deze wereld van houtkachels en paardenkarren is ook een smartphone een normale verschijning.

Eindelijk breekt de zon weer door en doet de verre bossen dampen. We lopen weer terug naar de auto.  Geen sportieve wandeling vandaag, maar toch een bijzondere belevenis in het landelijke Ratevo.