De vierde bazuin

"Het is een gericht, een straf van God," schreeuwde oude man op de zeepkist. Hij trok zijn ijsmuts wat verder over zijn hoofd en sloeg een versleten sjaal nog een keer extra om zijn hals.

"Het staat in Openbaringen," brulde hij verder. "Een vlammende ster stort op de aarde en de naam van die ster is Alsem. En de zon zal een derde van zijn kracht verliezen. Dat is wat er nu gebeurt: die ster viel onlangs in Rusland en een koude poolwind waait over ons land in maart."

 

Ik schrok wakker. Het was gelukkig een droom. Toch even in mijn Bijbel nagezocht waar die gedroomde onheilsprofeet het nu over had. Het laatste Bijbelboek heet trouwens 'Openbaring' en geen 'Openbaringen', zelf maak ik die fout ook dikwijls. Na enig bladeren kwam ik bij de engel die de derde bazuin blaast. Alsem, de ster die al vlammend op de aarde inslaat, zorgt er voor dat een derde van alle wateren wordt vergiftigd. Pas daarna blaast een engel op de vierde bazuin waardoor een derde van zon, maan en sterren verduisterd raakt (Openbaring 8: 10-12). De oude man uit mijn onderbewuste kon geen gelijk hebben, want het zonlicht is niet minder geworden en de kou is niet wereldwijd.

Wat de profetie dan wel betekent, laat ik over aan theologen. Aan de exegese zullen ze nog een behoorlijke kluif hebben.

 

 

Ondertussen ben ik maar met een tuintje in huis begonnen. Narcissen en blauwdruifjes

gekocht bij de plantenzaak om de hoek, sterrenkers en postelein gezaaid in een bak, basilicumzaadjes geplant in een blikje.

Noem het indoor gardening en het wordt een hype, want Engelse termen scoren nu eenmaal beter.

Na Pasen wordt het beter, verkondigt de weerman, ook al is hij geen profeet. Inderdaad, na Pasen is alles beter geworden. Misschien maar eens mijn Godsbeeld bijstellen, want een meteoren gooiende straffende God, past ook niet bij Pasen.

Geloven in 140 tekens

Stefanie, de vriendin van Nicolien, twittert. Veel van haar tweets zijn nadenkertjes. Preekjes van niet meer dan 140 tekens. Sommigen zijn het uitdiepen waard.

 

Menig predikant zat er ook niet op te wachten: de Wederkomst vlak voor Kerst. Ze hebben het al zo druk. #endoftheworld (21 december 2012)

 

Arend: dat had te maken met het zogenaamde vergaan van de wereld op 21 december vorig jaar?

Stefanie: Ja, die onzinnige hype waar christenen ook aan meededen. Stel je toch eens voor dat Jezus echt besluit 'weder te komen' vlak voor Kerst. Hemeltje, hemeltje...al die kerkelijke roosters en planningen zouden door de war worden geschopt. Het doet me denken aan dat verhaal van Adrian Plass: Het Bezoek. Jezus komt op bezoek in de kerk en men weet er geen raad mee.

Schoongewassen door het bloed van Christus. Toen ik dat voor het eerst hoorde, dacht ik aan een horrorfilm. (26 augustus 2012)

 

Stefanie: Als je als christen aan de praat raakt met niet-gelovigen, dan moet je echt afzien van zulk soort waanzin-taal. Dit is jargon van mensen die al sinds hun baby-tijd in de Bijbel geramd zitten. Goedertieren, ootmoed... ook al van die perkamenten woorden. Ik ben niet gelovig opgevoed, dus toen ik voor het eerst die Middelnederlandse taal hoorde... Maar de Evangelischen kunnen er ook wat van. Eer aan het Lam, waardig is het Lam. Ik moest aan de schaapskooi op de Drentse hei denken.

Ach, de Bijbel bevat mooie literaire metaforen, maar als je in het dagelijks leven over je geloof praat, maak dan asjeblieft een vertaalslag en spreek je moerstaal!

 

De uiterste consequentie van liefde is leven. Hier moet het geheim liggen van Gods Schepping. (5 augustus 2012)

Arend: Ik vind dit een pracht-tweet.

Stefanie: Wie liefheeft komt tot bloei en komt tot leven. En bij liefde tussen man en vrouw kan dat heel letterlijk zijn. Liefde leidt tot totale overgave, ook op lichamelijk gebied. Je hebt seks met elkaar en op een dag ontdek je dat je nieuw leven in je draagt. Ik besef dat er genoeg stellen zijn waarbij liefde niet tot fysiek nieuw leven leidde en er zijn ook kinderen niet uit liefde verwekt. Toch bracht dit inzicht mij dichter bij God. God is voor mij de bron van liefde en - het kan niet anders - dat leidt tot leven. Daarom heeft Hij de wereld geschapen.

Arend:  Veel wetenschappers zullen zeggen: het leven is toeval.

Stefanie: De zaadcel die de eicel binnendringt is ook toeval. Maar de oorzaak is liefde...

 

Meer tweets van Stefanie? Zoek op Twitter naar @StefanieKletst en volg haar.

Het rodekool-met-appeltjes-trauma

Witlof, rodekool met appeltjes, prei, mandarijnen, borrelnootjes, bitterkoekjes, grapefruit, graatrijke vis.

 

Zomaar enkele gerechten die ik als kind absoluut niet lustte. Gekookte witlof vind ik nog steeds niet echt lekker, maar als onderdeel van een rauwkostsalade kan het er mee door. Aan grapefruit zal ik wel nooit wennen, terwijl ik mandarijnen in grote hoeveelheden eet. Waarschijnlijk vond ik als kind de pitten die er soms inzaten niet geweldig. En die borrelnootjes hadden een hard korstje wat ik als kleuter niet kon waarderen. Nog altijd is gebakken vis met veel graten voor mij het zelfde als gebakken speldenkussen.

In het maartnummer van Quest stond een artikel over smaakontwikkeling. Vanaf je vierde jaar verandert je voedselvoorkeur nauwelijks meer. Een afkeer voor bitter (witlof, grapefruit) kan genetisch bepaald zijn, de rest zit min of meer 'tussen je oren'. Soms kan ziek worden de oorzaak zijn dat je (tijdelijk) iets niet lust. En inderdaad. In mijn kindertijd kreeg ik na het eten van rodekool met appeltjes een griepaanval. Het had niets met elkaar te maken, maar het zorgde er wel voor dat ik jarenlang walgde van rodekool. De nare associatie was gelegd en pas rond mijn tienertijd durfde ik voorzichtig weer een hapje te nemen van het rode gerecht. Inmiddels vind ik de groente weer heerlijk.

Je bent nooit te oud om iets nieuws te proeven. Afgelopen weekend at ik een roze pitaya (drakenvrucht). Ik had zoiets eerder gegeten in Mexico of Thailand. Er zat weinig smaak aan. Maar, wie weet, ga ik het 'draakje' ooit nog waarderen.

Modern is uit, nieuw is in

Het Nieuwe Werken, Het Nieuwe Leren, Het Nieuwe Rijden...Sinds het begin van de 21ste eeuw is 'nieuw' de nieuwe hype.

Toen ik kind was, gold dat voor de term 'modern'. Moderne mensen (ruimdenkende mensen) wonen in moderne stadswijken (flatbuurten en woonerven) in woningen met modern interieur (strak design, knaloranje behang) en luisteren naar moderne muziek (disco).

Anno 2013 is alles nieuw. Het Nieuwe Werken is zo'n term waar je zo langzamerhand over struikelt. Door de nieuwe informatietechnologie kun je altijd en overal werken waar je wilt. Tik de zoekterm in op Google Afbeeldingen en je ziet dolgelukkige mensen, al luierend op het strand of in een diepgroen weiland, naar een laptop of ipad staren.

En je hebt Het Nieuwe Winkelen, dat doe je online of daadwerkelijk fysiek in de winkelstraat, maar dan met een smartphone in je hand die jou vertelt dat in die winkel de zomerjassen in de aanbieding zijn en dat je je bezoek aan die hippe sushizaak, drie straten verderop, nog maar even moet uitstellen omdat het daar nu veel te druk is.

 

Plateau de Kirchberg, Luxemburg

Er is veel meer nieuw: het al eerder genoemde Nieuwe Rijden (energiezuinig), Het Nieuwe Eten (gezond en met mate), Het Nieuwe Ouder Worden (zo veel mogelijk thuiszorg, zo weinig mogelijk verzorgingshuis). Ik las over Het Nieuwe Vloeken, waarbij oude scheldwoorden moeten worden hergebruikt. Ik moest meteen denken aan kapitein Haddock uit de Kuifje-strips: duizend bommen en granaten!

En ooit gehoord van Het Nieuwe Vrijen? Een esoterische totaalbeleving van het liefdesspel.

Er is één 'nieuw' dat al bijna een eeuw oud is: Het Nieuwe Bouwen. Al in de jaren '20 van de vorige eeuw werd er een bouwstijl ontwikkeld waarbij strakke vormgeving en functionaliteit afrekende met overbodige versiersels en tierlantijnen. Denk aan de Van Nellefabriek in Rotterdam of het Rietveld-Schröderhuis in Utrecht. En sinds die tijd bouwen we hoofdzakelijk nog steeds zo. Tijd dus voor Het Allernieuwste Bouwen?

Misschien is het wel tijd voor Het Nieuwe Leven zelf, maar dat heeft meer met Pasen te maken.

Een Joodse koningin

Na verloop van tijd gaf koning Ahasveros een hoge positie aan [stampvoeten, luidruchtig met de vuist timmeren op de tafel, het lawaai van ratels], de zoon van Hammedata, een nakomeling van Agag: hij plaatste hem boven alle rijksgroten aan zijn hof. Alle hoge functionarissen van de koning die in de Koningspoort waren, vielen telkens voor [stampvoeten, op de tafels rammen, met een lepel op een bord slaan, de oorverdovende herrie van ratels] op de knieën en bogen zich voor hem neer, Want zo had de koning het geboden. Alleen Mordechai knielde of boog nooit voor hem.

(Esther 3: 1-2)

Jaren terug lazen wij bij Youth for Christ in Delft op deze manier het Bijbelboek Esther. Het was Poerim en we wilden het boek lezen zoals dat al eeuwenlang in de synagoge wordt gedaan: telkens als de naam van Jodenhater Haman valt, moet je ontzettend veel lawaai maken zodat die naam niet gehoord wordt.

 

Jammer dat er in de kerk  weinig uit Esther wordt gepreekt. Ongetwijfeld zal menig predikant het een prachtig verhaal vinden. Hulde dus aan elke voorganger die er aanstaande zondag wel aandacht aan besteedt, want op 24 februari is het weer Poerim.

Braspartijen van een groot machthebber te Perzië, een missverkiezing met de mooiste vrouwen en een wreed en haatdragend figuur die het niet kan hebben dat de Jood Mordechai weigert te buigen voor hem. En daarom moeten alle Joden worden uitgeroeid op een datum die Haman door loting uitkiest. Poer is Perzisch voor lot, vandaar de naam Poerim. Maar de winnares van de Koninklijke 'vleeskeuring' is de Joodse Esther en zij weet de genocide te verijdelen.

De naam Esther komt uit het Perzisch en betekent 'ster'. In het Hebreeuws klinkt die naam ook als 'verborgen'. En dat is precies het thema van dit verhaal. Op verborgen wijze weet Esther het tij te keren. De naam van God wordt niet genoemd, maar is tussen de regels door wel degelijk te lezen.

Bovendien legt deze feestrol het eeuwenoude kwaad van het antisemitisme bloot. Ook de kerk heeft daarin een uiterst dubieuze rol gespeeld.

Wie Haman ook zonder lawaai te grazen wil nemen: eet zijn oren. Lekkere gefrituurde koekjes met maanzaad.

Iedereen wordt honderd... en andere kinderfantasieen

De aarde lijkt op een platte ronde pannenkoek en aan de rand daarvan wonen ook mensen. Die wonen in een huizenrij zoals je die hebt aan het Jaagpad in Rijswijk, een rij sierlijke woningen uit het begin van de twintigste eeuw. Maar, in plaats dat je uitkijkt over de Vliet, kijk je daar, aan het uiteinde van de wereld, rechtstreeks in de nevelen van het heelal.

Als peuter / kleuter geloofde ik dat en ik had nog veel meer fantasieën.

 

Zo dacht ik dat in elk bos wolven en beren voorkwamen. Die beren vond ik minder eng, omdat ik teddyberen had en die waren lief en zacht, maar wolven... Roodkapje liep ook door het bos en kwam een wolf tegen die haar uiteindelijk opvrat. En niet iedereen heeft de mazzel een dappere jager tegen te komen, dus keek ik als kleuter altijd goed uit als we in de bossen met vakantie waren.

Mijn meest bizarre fantasie: ieder mens wordt honderd! Maar op je honderdste verjaardag, nadat je een taart met honderd kaarsjes hebt uitgeblazen, komen er soldaten met grote zwaarden en die maken je dood. Ik kon me niet voorstellen dat je op een andere manier dood kon gaan. Deze fantasie ging aan gruzelementen toen mijn oma op 84-jarige leeftijd overleed aan een hersenbloeding.

Mijn zusje was er van overtuigd dat er een monster in de wasmachine zat, een "oewa!". Als de wasmachine draaide, brulde de oewa! en dat vond ze vreselijk. Mijn moeder kon bijna niet meer wassen.

Trouwens, die angst om wolven in het bos tegen te komen vertelde ik ook aan mijn zus, maar of zij dat geloofde weet ik eigenlijk niet.

Nog even en die kindergedachte is helemaal geen fantasie meer. De wolf rukt op vanuit Duitsland. Roodkapje is gewaarschuwd.

Kinderachtig

Laat de kind'ren tot Mij komen, niemand mag ze hind'ren.

 

Een liedje dat we zongen op de lagere school. Als kind leefde je in een door volwassenen gedomineerde wereld. De school was zo'n instituut waar je werd gedwongen om fulltime aan het werk te zijn: saaie taallesjes, stomme rekensommen. En de juffen en meesters waren niet altijd fulltime sympathiek.

Het was daarom een verademing om dit liedje van Hanna Lam te zingen:

 

Want de poorten van mijn rijk, staan voor kind'ren open,

laat ze allen groot en klein, bij Mij binnen lopen.
 

Sterker nog, Jezus vergelijkt kinderen met het koninkrijk van God. Hij zegt zelfs: "Ik verzeker jullie: wie niet als een kind openstaat voor het koninkrijk van God, zal er zeker niet binnengaan."

Nu ben ik volwassen en vind het toch lastig: hoe doe je dat, worden als een kind? Moet ik weer met knuffels en blokjes gaan spelen? Of is het vertrouwen hebben, onbevangen zijn? Dat zijn nou juist eigenschappen die je bij het volwassen worden stukje bij beetje verliest.

Toch is het niet moeilijk, las ik laatst. Als kind geloofde je in onzichtbare werelden. Kabouters en elfen, je nam het voor waar aan. En ook Sinterklaas bestond en was al eeuwen oud.

Wie dus gelooft in een intelligent Opperwezen die jou en mij en de hele wereld heeft geschapen en wie gelooft in een leven na de dood, die gelooft in iets dat wetenschappelijk niet te bewijzen valt. Dus ben je als een kind dat openstaat voor 'wat geen mens ooit heeft gezien.'

Het deed me denken aan De Kleine Johannes, de klassieker van Frederik van Eeden. Johannes staat open voor de wonderen van de natuur om hem heen en ontmoet het elfje Windekind. Johannes spreekt met krekels en konijnen, maar als kabouter Wistik hem vertelt over het 'ware boekje' waarin antwoorden staan op alle vragen, raakt hij zijn onbevangenheid kwijt. Hij moet en zal op zoek gaan naar dat boekje. Daardoor komt hij in een kille fantasieloze wereld terecht. Een akelig 'duivelachtig' heerschap, Pluizer, neemt hem mee naar de grote stad waar hij college krijgt van dokter Cijfer die de hele wereld analyseert in getallen en formules. 

 
Als het kind binnenin ons wordt weggecijferd, sterft er iets. Pas als je kinder-achtig wilt zijn, word je werkelijk volwassen.