De Psalmen-blues

Op de site CVandaag stonden onlangs enkele uitspraken van U2 zanger Bono. Hij voelde zich verwant met singer songwriter David. In de Psalmen komen alle aspecten van het leven voor: de negatieve en de positieve dingen.  "Het is heel belangrijk voor een christen om eerlijk te zijn tegenover God. God is veel meer geïnteresseerd in wie je bent, dan wie je wilt zijn."

Ik vond het een mooie uitspraak. Hoeveel mensen verzuchten niet: "Ik zou er eigenlijk veel meer aan moeten doen. Meer bidden, meer Bijbellezen, maar het komt er maar niet van. Druk druk druk, weet je wel." We zijn te veel bezig met wie we zouden willen zijn.

Ik bespeur het ook bij het zingen van Opwekkingsliederen. Een hoog 'de lucht is altijd blauw gehalte', een soort geestelijk fastfood misschien?
Wat dat betreft zijn de Psalmen een stuk eerlijker. Enkele voorbeelden:

Zolang ik zweeg teerden mijn botten weg,

kreunend leed ik, de hele dag.

David gaat gebukt onder zijn misstappen.

Mijn ogen zijn dof van ellende,

ik roep u aan HEER, elke dag...

Woede, angst, verdriet, verlangen, maar ook uitzinnige vreugde vind je in de Psalmen. Niet alleen de jubelstemming, ook de uiterste ellende, de blues. Of zoals het citaat van zanger Leonard Cohen in het novembernummer van de Nieuwe Koers:

There is a crack, a crack in everything

That's how the light gets in.

De Psalmen bezingen de barsten en scheuren van het leven, maar ze vangen daardoor wel het Licht.

Voortaan alleen Psalmen zingen dus. Ach, nee. Er is niks mis met een daverend praisenummer. Bovendien - als ik Psalm 150 zo bekijk - hadden ze destijds een compleet orkest opgetrommeld. Hoorns, harpen, lieren, snaarinstrumenten, tamboerijnen, fluiten, bekkens, cimbalen. En er werd gedanst.

Ideetje voor een kerkdienst: een authentieke uitvoering van de Psalmen.

De steen in mijn hart

Er ligt een steen in mijn hart

Een rots van wrok
Een kei van haat
Een massieve bitterheid

 

Er ligt een steen in mijn hart

Een niet te stillen woede
Onverteerbare wraak.
Inwendige strijd.
 

Een steen in mijn hart

Frustratie en revanche
Het halen van verhaal.
En het slijt niet met de tijd.

 

Jij zei: die steen blokkeert jouw leven

Sluit alles af wat mooi is
Liefde stroomt allang niet meer
Door de steen in jouw hart
 

Jij kijkt steeds maar achterom

Naar hoe het was
En hoe het had gemoeten
Jouw tranen zijn versteend
Tot de steen in jouw hart
 

Er ligt een steen in mijn hart

Hij komt niet van zijn plek
Ik wilde dat het kon
Een onbeweeglijke muur
Een ontilbaar blok beton
En hoe ik ook duw en trek
De steen blijft in mijn hart

 

Jij zei: op een morgen in Jeruzalem

Heeft Hij de steen genomen
Rolde hem weg
Is uit Zijn graf gekomen
Als Hij die steen kon tillen
Kan Hij dat ook bij jou
Hij kan jou verlossen
Van die steen in jouw hart
Van de steen in jouw hart

Onbereikbare liefdes

In Kayleigh, een song van de band Marillion, wordt een onbereikbare liefde bezongen. Ik hoorde het nummer weer eens op de radio en zag op Youtube de videoclip en kreeg een idee voor een blog.

Ik ben al meer dan 15 jaar gelukkig getrouwd en mijn herinnering aan voorbije Onbereikbare Liefdes zijn inmiddels wel wat verflauwd, maar soms duiken ze weer even op: de 'Kayleighs' van toen:

 

Anne Marijke, ik was blijven zitten en was een vreemde in een nieuwe klas. Bij niemand plaats, alleen nog naast jou. Je was anders dan al die andere meiden. Ik denk dat ze jaloers op jou waren omdat je hoge cijfers haalde en er bovendien heel leuk uit zag.

Ik was veel te verlegen, maar tijdens dat schoolkamp sleurde je me de dansvloer op. Uiteindelijk bleek je niet verliefd op mij, maar op David Bowie...

Mary, jouw blonde haren brachten me in verwarring. Daarom ging ik in de klas vaak achter je zitten zodat ik kon wegdromen achter die blonde waterval.

Letty, je had een oogje op mij, maar op een of andere manier sloeg bij mij de vonk niet over. Op dat schoolfeest kwam ik niet opdagen, terwijl je graag had gewild dat ik er bij was. Kun je het je nog herinneren? Achteraf kon ik me wel voor mijn kop slaan, want je was eigenlijk best heel erg leuk. Ik had gewoon moeten komen. Dan hadden wij samen kunnen dansen bij het nummer Kayleigh van Marillion.

Letty, misschien heb ik je hart niet gebroken. Ik brak het mijne.

 

Joke, ik had beter moeten weten. Je had me daar op het Scheveningse Strand, ter hoogte van het Seinpostduin, al duidelijk gemaakt dat het wat jou betreft alleen vriendschap was. Maar ik wilde er niet aan, want wat was er mooier dan verliefd te zijn in jouw stad Amsterdam? Ik wist wel dat er een Ander was en op het Leidseplein spatte mijn droom uiteen.

En toch: je hebt me de zelfkant van de stad laten zien. Als hulpverleenster wist je de werkelijkheid achter de rode glitterfaçades van de Wallen.

 

Ach, het zijn herinneringen en uiteindelijk heb ik de ware dan toch ontmoet. True love never grows old, zeggen de Engelsen.

Maar als Kayleigh op de radio weer eens langskomt, dan gaan mijn gedachten soms terug in de tijd...

 

Mozes met hoorntjes

Vorige week was het een vraag bij de Grote Bijbelquiz: waarom heeft Mozes hoorntjes?

Een groot beeld van Mozes, zojuist afgedaald van de berg Sinaï, kun je vinden in de San Pietro in Vincoli te Rome. Het kost even tijd om deze schepping van Michelangelo goed te bewonderen, want talloze medetoeristen willen hem ook voor de camera hebben. Die hoorntjes op zijn hoofd zijn vreemd. Mozes heeft wat weg van een woeste Viking, als je al niet een associatie krijgt met een duivelsfiguur.

 

 

En dat allemaal door een vertaalfout in de Bijbel (Exodus 34: 29). In het exemplaar dat Michelangelo las, had de vertaler het Hebreeuwse woord voor straal (keren) aangezien voor hoorn (karan). Het Hebreeuws kent immers geen klinkers.

Overigens is de fout later hersteld. In de Statenvertaling staat dit: Zo wist Mozes niet, dat het vel zijns aanschijns glinsterde.

De Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 heeft het over het glanzende gezicht van Mozes.
Wie bij God is geweest straalt, glanst of glinstert, maar heeft geen hoorns.

Bij vertalingen kunnen fouten worden gemaakt. Wie de Bijbel in zijn oorsprong wil lezen zal met een studie Hebreeuws en Grieks moeten beginnen. Zelfs Aramees is  onontbeerlijk wil je delen van het boek Daniël kunnen begrijpen.

 

Mijn aller-vroegste vakantieherinnering

Bossen, een speeltuin, een hele grote zandverstuiving. Mijn aller-vroegste vakantieherinnering ligt in Maarn, midden op de Utrechtse Heuvelrug. Afgelopen zaterdag wandelden we van Driebergen naar Maarn en moest ik daar weer even aan denken.

Het moet juni 1972 zijn geweest. Ik was net vier. Mijn moeder was zwanger: mijn zus was in aantocht. De herinnering bestaat uit flarden. Een huisjespark. Eigenlijk een bungalowterrein, maar mijn vader en moeder hadden het over een huisjespark. Daar bij lag een maïsveld. Ik wist niet wat maïs was.

"Daar maken ze maïzena van," verklaarde mijn moeder. Of ik het begreep?

 

De attractie van het huisjespark was de speeltuin en met name de glijbaan. Ik vraag me af of het vakantieverblijf een zwembad had, hoogstens een poedelbadje. Ik kon overigens nog helemaal niet zwemmen.

Er waren twee trekpleisters in het dorpje Maarn. De viaducten onder het spoor en de snelweg was er één. Dat galmde zo leuk als je er doorheen liep en schreeuwde. En de zandverstuiving net naast het dorp (De Koeheuvels). Een zandbak in het kwadraat, wat wilde je als kind nog meer?

We maakten een fietstocht naar de Pyramide van Austerlitz. Ik zat voorop de fiets van mijn vader. Onderweg verloor ik mijn teddybeer die de excursie ook mocht bijwonen. Een groot drama! Gelukkig vonden we de onfortuinlijke knuffel enkele tientallen meters terug langs het fietspad. Die Pyramide viel tegen: slechts een beboste heuvel met een toren. Dat klopt ook, want pas in 2007 is dit monument, dat ooit door het Franse leger aan het begin van de 19de eeuw werd opgericht, weer geheel gerestaureerd.

 

De Pyramide anno 2014

 

Mijn zwangere moeder moest tijdens die vakantie wel wat pech verwerken. Tijdens een fietstocht kwam ze ten val. Haar knie bloedde en ze was vreselijk van streek, doodsbenauwd dat mijn ongeboren zusje iets was overkomen.

Op een dag maakten we een tochtje met de trein, toen mijn moeder op het station van Maarn bij het instappen klem kwam te zitten tussen de deuren. Foutje van de conducteur.

Mijn zusje overleefde ook deze aanslag.

 

Al met al best veel herinneringen van een vierjarige aan die vakantie van lang geleden.

Duizelingwekkende visioenen over de Eindtijd

Engelen die op bazuinen blazen, meteorenregens die de aarde teisteren,  afzichtelijke monsters die uit zee oprijzen.  Het Bijbelboek Openbaring is misschien wel het meest opmerkelijke boek van de Bijbel. Waarschijnlijk ook het moeilijkste.

Tot en met hoofdstuk 5 gaat het nog, al worden er ook dan al vreemde visioenen beschreven.  De zeven christengemeenten passeren de revue. Het lijkt op een horror-fantasy film met veel special effects die nog een aanloop nodig heeft. Vanaf hoofdstuk 6 gaat het los. De zegels worden verbroken, paarden draven door het beeld.  Er wordt dood en verderf gezaaid, honger en ziekte, oorlog en aardbevingen. De zon kleurt zwart, de maan rood. Er volgen engelen die op bazuinen blazen en nog veel meer rampen aankondigen, engelen die schalen vol gramschap uitgieten over de aarde. Een strijd tussen goed en kwaad. Het roept associaties op met Tolkiens Lord of the Rings: de poorten van Mordor schuiven open en legioenen orks vallen aan.

 

Echt vrolijk word je er niet van. Is dit wat de mensheid nog te wachten staat? Of beschrijft het laatste Bijbelboek op symbolische wijze datgene wat we dagelijks op het journaal zien? Een grote valkuil van Openbaring is dat we geneigd zijn alles chronologisch te lezen. Bij Openbaring 6:14 moet je dan al concluderen dat de aarde compleet is verwoest: 'Geen berg of eiland bleef op zijn plaats.'

Het lijkt er op dat de visioenen steeds weer een ander gezichtspunt laten zien van de dingen die er nu al zijn en gebeuren moeten. Profetie wil niet altijd zeggen: een voorspelling. Profetieën moeten iets teweegbrengen, iets uitwerken.

Opmerkelijk is dat God de regie blijft houden. Het kwaad krijgt een toebemeten tijd om toe te slaan, maar moet ook weer ophouden als Hij het wil. Uiteindelijk wordt het kwaad overwonnen en de dood zal helemaal verdwijnen. 'Toen werden de dood en het dodenrijk in de vuurpoel gegooid.' (Openbaring 20:14).

Neemt niet weg dat de 'Apocalyps' nog veel vragen bij mij oproept. Hoe moeten we al deze symboliek (de draken en gedrochten, de vuurregens en de aardbevingen) nu precies interpreteren?  En wat wordt er bijvoorbeeld bedoeld met het 'Duizendjarig Rijk' (Openbaring 20). Is dat er nu al, of moet dat nog komen? En is het wel precies 1000 jaar?

Eeuwen geleden zorgde dit bijzondere Bijbelboek al voor veel inspiratie, getuige de gewelfschilderingen die wij afgelopen zomer in een Macedonisch klooster konden zien.

Een zeer merkwaardige kerkenraad

Gemeente van Jezus Christus: We zullen vanochtend de namen van de nieuwe leden voor de kerkenraad aan u bekend maken:

Allereerst zijn we blij u te mogen mededelen dat we een nieuwe voorzitter gevonden hebben. Hij is een groot manager die enorme organisaties kan leiden. Recht door zee als het moet. Hij is geboren in Noord Afrika en hij heeft een strafblad, heeft ooit iemand vermoord. Maar ja, dat kan de beste overkomen, niet waar?

Dan zijn er een aantal nieuwe ambtsdragers, dit keer ook een tweetal dames.

 

We hebben een bedreven boerin die oorspronkelijk ook uit het buitenland komt. Je zou haar een economische vluchtelinge kunnen noemen en aangezien wij vruchtbare gronden hebben, kun je het haar niet kwalijk nemen dat ze naar hier gekomen is. Ze heeft een rotsvast vertrouwen in God kan ik wel zeggen.

De volgende dame had een belangrijke functie in een zeer luxe privébordeel, waar ze overigens niet vrijwillig in terecht gekomen is. Ze heeft in de hoogste kringen haar charmes gebruikt. Maar daardoor kon ze een genocide voorkomen, dus ik dacht: zo'n iemand willen we hebben in de kerkenraad.

 

En dan nu: de heren.

Een er van is een echte macho, een kampioen in allerlei vechtsporten. Zijn specialiteit: iemand te lijf gaan met een ezelskaak. Je moet er maar opkomen! Het is iemand die van aanpakken houdt. Hij valt niet met de deur in huis: hij sloopt hem er gewoon uit.

Een zwak punt bij hem: hij kan niet van de vrouwen afblijven, vooral als ze beeldschoon zijn. Maar ja, wie zonder zonde is, gooit de eerste steen. Toch?

Wij verwelkomen een singer songwriter. Hij heeft heel wat hits op zijn naam staan. The Lord Is My Shepherd stond volgens mij zelfs een tijdje op nummer één. Het is iemand die erg strategisch kan denken en met kleine middelen grote blokkades uit de weg kan ruimen. Zo'n iemand kan onze kerk wel gebruiken.

Oké, die buitenechtelijke affaire van hem. Hij heeft er spijt van. Ik ga er van uit dat wij een vergevingsgezinde kerk zijn.

Tot slot een prediker op en top. Er is veel werk van hem verschenen en hij reisde overal heen. Wel moet ik zeggen dat hij ooit een extremist was die christenen het liefst liet afmaken, maar hij blijkt een of ander visioen ergens op de snelweg te hebben gekregen en nu is hij born again, zeg maar.

Dat zijn ze. Na de preek zullen ze worden ingezegend. Nu we  het toch over de preek hebben, waar is onze Voorganger eigenlijk?

Wat zegt u? In een restaurant een hapje eten met een aantal prostituees en belastingfraudeurs?
 

Het moet nu toch niet gekker worden!