Politieke matroesjka's

Rusland, het geheimzinnige rijk achter het IJzeren Gordijn. Door een aardrijkskundeleraar – ten tijde van de Sovjet Unie – het Gemenebest der Gelukzaligen genoemd. Als de klas te onrustig werd, dreigde hij:

‘Als iemand nu nog een keer zijn mond open doet, ga ik concentratiekampje spelen. Mijn bureau is Moskou, de drempel is de Oeral en de rector is Siberië!’  

Inmiddels is het Rijk opengesteld, maar nog altijd onberekenbaar. Toch zwierf ik enkele jaren geleden gewoon door de straten van Moskou en besefte ik dat Europa zoveel meer is dan de EU. Europa, dat is dat continent dat zich uitstrekt van de Oeral tot aan de Azoren.  

 

 

In een souvenirshop aan de Arbat kochten we voor 3300 roebel  Matroesjkapoppetjes die de leiders van de Sovjet Unie en Rusland uitbeeldden. Van de aardrijkskunde naar de geschiedenisles. Lenin is de grootste, daarna volgen Stalin, Chroesjtsjov, Brezjnev en Gorbatsjov. Na het uiteenvallen van het ‘Gemenebest der Gelukzaligen’ volgen nog twee kleine poppetjes: Jeltsin en Medvedev.

Twee dingen vallen op: Andropov en Tsjernenko, twee communistische tussenpausjes uit de jaren tachtig, tussen Brezjnev en Gorbatsjov in, ontbreken. Ach, wie kent ze nog? Ze waren er maar kort.

Het tweede dat opvalt: Poetin ontbreekt. Toen we de poppetjes kochten was Medvedev president, na acht jaar Poetin. Maar hij kwam terug vanaf 2012. Misschien dat hij dacht: alles wel, maar dan word ik wel heel erg klein. Overigens waren er wel matroesjka’s met Poetin: meteen enige duizenden roebels duurder.

De politieke matroesjka’s kijken onze woonkamer in. Beetje controversieel is het wel; die tronie van Stalin bijvoorbeeld, de moordenaar van miljoenen. Niemand zal het in zijn hoofd halen de kop van Adolf Hitler in zijn huiskamer te plaatsen.

Enfin…

 

Geen reisjournalist

In het vakantienummer van HP/De Tijd stond het volgende artikel: geloof nooit een reisjournalist. Reisbijlagen van kranten en reisglossy's bevatten dikwijls hallelujaverhalen over  vakantiebestemmingen. Altijd is het er paradijselijk mooi en de plaatselijke bevolking authentiek. De meeste journalisten schrijven dat omdat hun persreizen worden gesponsord door reisorganisaties.

Ik ben geen reisjournalist, dus ik kan zonder schroom schrijven dat het paradijs op aarde niet bestaat en dat de plaatselijke bevolking die je ontmoet, commercieel  al helemaal is ingesteld op jouw komst. Sommige bejubelde reisbestemmingen vallen tegen, maar soms ontmoet je ook positieve verrassingen.

 

Tegenvaller: Chiang Mai, Thailand (2006)

 

Reisorganisaties zijn lyrisch over Chiang Mai. De tempelstad in het noordelijke bergland van Thailand wordt wel de Roos van het Noorden genoemd. Toegegeven: de stad is niet zo heet en hectisch als Bangkok en er zijn vele Boeddhistische tempels te bewonderen die je er uit moet pikken als prachtige krenten in een oerlelijke betonpap. Want dat is Chiang Mai: een Benidorm zonder zee. Talloze hotelkolossen ontsieren de plaats en dragen bij aan een ongekende toeristenindustrie.

Voetbal in Thais bergdorpje

 

Vanuit Chiang Mai worden er meerdaagse jungletochten georganiseerd, deels op een olifant. Ach, laat je toch niks wijs maken. Er is een klein circuit aangelegd waar je met je olifant langsrijdt. Een olifant die wordt mishandeld, want anders zou de dikhuid nooit mensen op zijn rug nemen. Voor de rest loop je door de bloedhete jungle met honderden andere toeristen. Af en toe zul je worden ingehaald door de lokale bevolking die op brommers naar hun bergdorpjes scheuren.

Wel opvallend: de meeste bergbewoners daar zijn christen. Eerst geloofde ik mijn oren niet toen ik Opwekkingsliederen uit de houten huisjes hoorde opstijgen. Niks geen Boeddha.

 

Meevaller: Moskou (2009)

 

De Russische hoofdstad wordt vaak afgeschilderd als onleefbaar en megalomaan.

Ik was er vier jaar geleden en vond de stad juist eindeloos boeiend. Moskou is veel meer dan het Rode Plein en het Kremlin. Het Manegeplein bruist van leven, de Arbat is een eindeloze winkelstraat. Overal staan weelderige gebouwen en kerken. Sommige metrostations zijn ware ondergrondse paleizen en zelfs een supermarkt heeft zich in een kathedraalachtig gebouw gevestigd.

 

 

Oké, het Gorkipark lijkt wel één grote kermis met stampende techno dat vooral Moskouse jongeren trekt, maar je dacht toch niet dat de Russische jeugd zich nog vermaakte met de balalaika. En wie iets klassieks wil: je kunt overal concerten beluisteren en balletvoorstellingen bijwonen.

Er is niets mis met Sint Petersburg, maar Moskou is al Russisch genoeg.