Goddelijke dans

Terwijl de Synode van de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt zich op dit moment o.a. buigt over het vraagstuk of de vrouw toegelaten mag worden tot het kerkelijk ambt, heb ik ondertussen "Dansen in de kerk" gelezen. De populaire versie van het proefschrift van theologe Almatine Leene, waar wordt ingegaan op de positie van mannen en vrouwen in de kerk.

Ze benadert het onderwerp breed door eerst naar het wezen van God te kijken. Op een verrassende wijze laat ze zien wat dat betekent: een Drie-enige God. Het is niet goed om alleen te focussen op bijvoorbeeld Jezus, of op de Heilige Geest. Bij de dood en opstanding van Jezus was ook de Geest en God de Vader betrokken. De Ene God is een relationeel wezen met drie eigenschappen. De Drie maken als het ware een rondedans waarbij de onderlinge relatie volkomen in harmonie is.

 

 

God heeft bovendien mannelijke en vrouwelijke eigenschappen. Wij mensen zijn naar Gods evenbeeld geschapen: mannelijk en vrouwelijk. En daarom kan het niet zo zijn dat de één meer of beter is dan de ander. Precies zoals in een dans: de ene keer leidt de man en volgt de vrouw, de andere keer is dat weer andersom.

Leene beschrijft dat op diverse plaatsen in de Bijbel vrouwen voorkomen die leidinggeven (Richter Debora) of profeteren (Chulda). Jezus had ook vrouwelijke leerlingen. Bovendien zegt Paulus in Galaten 3:28 dat er in Christus geen onderscheid meer is tussen man en vrouw. Des te vreemder zijn daarom die vermaarde "zwijgteksten" van Paulus in Korintiërs en Timoteüs. Zwijgteksten die menig conservatief kerklid je dankbaar voor de voeten werpt in de discussie of ook vrouwen ouderling, diaken of predikant mogen worden.

Die passages beschrijven echter specifieke gevallen, toegepast op een specifieke situatie in de christengemeenten waar Paulus naar schrijft. Ik zou een half hoofdstuk in deze blog moeten overtikken om dit te moeten verduidelijken, maar dat is niet de bedoeling. Want iedereen die nieuwsgierig is geworden kan het boek lezen!

Willen mannen en vrouwen Gods beeld vertegenwoordigen, dan moet er samengewerkt worden op alle vlakken. De kerkelijke dans als afspiegeling van de Goddelijke dans.

 

Samen dansen in de kerk: als mannen en vrouwen op God lijken / Almatine Leene

 

Koe op de kansel en andere micropreekjes

In maart (19 maart 2013) maakten we al kennis met het Twitter-universum van Stefanie, de vriendin van Nicolien. Ik pikte er na die tijd weer drie uit en ondervroeg haar over deze tweets, micropreekjes van maximaal 140 tekens.

 

De man staat boven de vrouw omdat de man eerder werd geschapen??? De dieren werden eerder geschapen dan de mensen... (16 maart 2013)

Stefanie: In deze tweet schop ik een beetje tegen het standpunt van sommige kerken om vrouwen niet tot het ambt toe te laten. Let wel, dat hebben ze van Paulus himself, lees 1 Timoteüs 2:14 maar eens. Adam kan wel als eerste geschapen zijn, maar de dieren waren eerder. Dus ik stel voor dat er in die kerk een koe de preekstoel mag bestijgen die de gemeente mag toe loeien!

Overigens, in mijn kerk mogen vrouwen wel toespraken houden (ik ben evangelisch).

Jezus Messias is voortgekomen via ogenschijnlijk onvruchtbare moeders. Zijn voorgeslacht alleen al is een wonder. (12 november 2013)

Stefanie: Neem bijvoorbeeld Sarah die pas op zeer hoge leeftijd Isaak kreeg. Het lukte bij Rebecca ook maar niet tot dat ze uiteindelijk een tweeling kreeg: Jacob en Esau. Overigens is die hele stamboom van Jezus er een van rare vergroeiingen en bijzondere takken. De hoer Rachab zit er in, Ruth, de vreemdelinge uit Moab, Batseba, het liefje van David en ga zo maar door. Uiteindelijk komen we uit bij Jozef en dat is de biologische vader niet eens. Toch zie ik daar voortdurend Gods hand in. Gods hand in de menselijke soap die geslachtsregister heet.

 

Als Jezus vandaag de dag zou zijn omgebracht, aanbaden Zijn volgelingen dan een beeld van een man op een elektrische stoel in de kerk? (11 augustus 2013)

Stefanie: Dat hele kruis, dat martelwerktuig uit de Romeinse tijd, staat zo ver van ons bed. En we hebben al zo vaak afbeeldingen van Jezus aan het kruis gezien, dat het, mij in ieder geval, helemaal niets meer doet. Toen ik me dat realiseerde, schrok ik wel. Doet het mij niets meer? Ik dacht: als we het verhaal eens naar anno nu zouden trekken. Dan staat er een elektrische stoel voorin de kerk met Jezus daarin. Hij zit daar in plaats van mij! Dat is confronterend, dat is ronduit schokkend, maar haalt het evangelie van dood en opstanding wel in één klap terug naar onze tijd en onze omstandigheid.

 

Meer microblogjes van Stefanie? Volg haar via @StefanieKletst op Twitter.

Vrouw op de preekstoel

De kerk is opgebouwd uit speelgoedblokken. Het interieur is kleurrijk speels. We zien een vrouwelijke predikant op de kansel staan. Op een andere foto doopt ze een kind.

Een vrouwelijke predikant? In heel wat kerken is dat normaal, maar er zijn genoeg kerken waar dat helemaal niet gebruikelijk is.

Ik kom oorspronkelijk uit een PKN-traditie, waarbij de letters slaan op Protestantse Kerk in Nederland. Nicolien is de dochter uit een roemrucht GKV-geslacht, waarbij dit keer de letters staan voor Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt. Sinds mijn trouwen ben ik ook lid van dit kerkgenootschap en dat bevalt mij heel goed, maar er is één pijnpuntje. Namelijk het gegeven dat vrouwen er (nog) niet in het ambt mogen.

De vraag is natuurlijk of Nicolien dat nou een probleem vindt.

“Diep in mijn hart vind ik het inderdaad nogal merkwaardig dat een mens geen diaken kan worden als-ie toevallig twee X-chromosoompjes heeft,” zei ze. “Maar ja, als ik het echt een groot probleem had gevonden, was ik wel overgestapt naar een andere kerk. Ik heb gewoon kunnen studeren, ik heb nooit het gevoel gehad dat ik werd belemmerd door mijn vrouw-zijn.”

Verwacht van mij geen diepgravende theologische achtergronden over het waarom. Het is wel duidelijk dat de uitspraken van de apostel Paulus grote gevolgen hebben gehad op de positie van de vrouw in de kerk. Misschien is het de invloed van Griekse orakelprofetessen in de eerste christengemeenten geweest die Paulus’ opinie hebben gevormd. Overigens was het in de synagoge ook niet gebruikelijk dat vrouwen de Tora mochten lezen.

Als puber heeft Nicolien tijdens catechisatie ooit eens de volgende stelling geponeerd: “Kerken waar vrouwen niet toegelaten worden tot het ambt, belemmeren het werk van de Heilige Geest.”

De predikant moest even slikken, maar het schoot hem direct te binnen dat Nicoliens vader ooit eens had gezegd dat het een verademing zou zijn als de kerkenraad verrijkt zou worden met zusters. Dus ja, van een vreemde had ze het niet.

Uit de discussie die toen volgde kwam naar voren dat die stelling je wel dwong tot bezinning, maar dat er geen kerk ter wereld op te noemen is waar de Heilige Geest zonder enige belemmering zou kunnen waaien. Bij de ene kerk is het ambt niet opengesteld voor vrouwen, bij de ander is de prediking te vrijzinnig of ruziën ze elkaar de kerk uit. Of de doop door onderdompeling is tot een dogma verheven, of de zondestaat van de mens wordt zo overdonderend gepredikt dat er geen sterveling meer naar het Avondmaal durft. Overal is er wel wat.

Nicolien heeft haar moeite met het vrouwenstandpunt therapeutisch van zich afgespeeld. Met blokken en Playmobil.