Er gaat een licht op voor de wereld

Zonder licht is het stikdonker en zul je af moeten gaan op je gehoor of de tast.  In de Bijbel wordt LICHT dan ook heel vaak als metafoor gebruikt en kun je er prima een Bijbelstudie over houden. Een avond die begon in het duister omdat we de lichten hadden uitgedraaid.

Is duisternis per definitie eng of slecht? God schiep dag en nacht en het was goed. Er is niets mis met de nacht; we hebben het donker nodig om in slaap te kunnen vallen. De natuur heeft rust en afwezigheid van licht nodig.

Maar, licht geeft ons oriëntatie. Toen het volk Israël door de woestijn trok was Gods aanwezigheid overdag aanwezig in de vorm van een wolkkolom, ’s nachts werd het een vuurkolom. Tijdens het Loofhuttenfeest wordt die periode in de woestijn weer beleefd.

In Jezus’ tijd werd de Tempel te Jeruzalem prachtig verlicht door zevenarmige kandelaren. Het licht was van verre te zien. Jezus trekt een vergelijking met Zichzelf: Ik ben het Licht der Wereld. Door de lichtende Jezus kun je God zien, je naaste en de weg die je moet gaan. Licht heeft een ontdekkende functie en maakt ook kwetsbaar: alles komt aan het licht.

Wij mensen zouden als manen moeten zijn. We ontvangen het Goddelijk licht en reflecteren het. Vaak proberen we zelf een lichtbron te zijn, maar dat faalt jammerlijk. We steken, als het ware, de boel in de fik. Zetten onze wereld in lichter laaie.

Als we Jezus als het Licht voor de Wereld erkennen, mogen wij schitterende manen zijn.

Aandacht voor Jezus tijdens het Winterfeest

Misschien komt het er ooit nog eens van, misschien maken we het nooit meer mee: een witte Kerst.

Ach, het lijkt zo romantisch. Een smetteloze witte deken op de daken en in de straten. Sneeuwvlokjes die naar de aarde dwarrelen. En dan luiden de kerkklokken en wordt er devoot ‘Midden in de winternacht’ gezongen.

Sprookjes zijn waardevol en dat moeten we vooral zo houden.

 

De herders bleven mooi binnen

 

De meeste historici en theologen zijn er inmiddels wel over uit: Jezus werd helemaal niet op 25 december geboren. Rondom Bethlehem is het dan veel te koud en het gras is niet meer mals om schapen buiten te houden. Herders die midden in de nacht in het veld de wacht hielden bij hun vee? Die wisten wel beter.

Ook een volkstelling in de winter houden zou niet handig zijn geweest. Sommigen moesten er wel een week voor reizen. Keizer Augustus  was wel zo slim om dat in een ander jaargetijde de organiseren.

 



Geen witte Kerst, wel een dagje een witte zomer in Noorwegen...

 

 

Pompoensoep met paddenstoelen

 

Eind september is de beste datum voor Kerst. Pompoensoep met paddenstoelen als kerstdiner, ik zie het wel zitten. Aan de hand van berekeningen rondom planetaire conjuncties (Ster van Bethlehem) kwam iemand anders nog uit op 17 juni, maar, al struinend over het internet, blijkt 29 september van het jaar 2 voor Christus (!) de beste papieren te hebben. Dan zou de geboorte hebben plaatsgevonden met Joods Nieuwjaar, Rosh Hashannah, ook wel het Feest van de Bazuinen genoemd.

 

Prettig Winterfeest!

 

Misschien is het beter om dat hele kerstgebeuren rond december gewoon af te schaffen en er een Winterfeest van te maken. De winterman (voorheen kerstman) speelt daarin een centrale rol. En natuurlijk staat er een winterboom in onze kamer, met winterlichtjes en winterballen.

Eind september staan de kerken dan uitgebreid stil bij de geboorte van onze Heiland en Redder.

Maar ja.

Aangezien tijdens het Winterfeest de meesten toch een beetje moeten denken aan dat kindje in een voederbak, is het wellicht handig om het zo maar te laten.

Aandacht voor Jezus tijdens het Winterfeest.

 

 

 

Hemelvaartsgedachte

“Christenen spelen vals,” hoorde ik een keer iemand zeggen. “Ze beweren dat Jezus uit de dood is opgestaan, maar uiteindelijk vertrok Hij toch naar de hemel.”

Het was meer een grappig bedoelde opmerking, maar de quote liet me niet los.

De leerlingen van Jezus hadden het liefst het leven met Hem op de oude voet voortgezet, maar dat kon niet meer. Jezus’ lichaam was niet meer ouderwets Aards. Beslist geen geest, Hij at een vis voor de ogen van de discipelen op, maar Hij was wel over de dood heengestapt.

 

Ik heb Hemelvaart ooit eens zo horen uitleggen. Een predikant kan in een kerk wel een prachtige preek houden, maar dat reikt niet verder dan de kerkgangers. De dominee kan beter bovenop de kerktoren gaan staan en zijn preek met een megafoon over de hele stad uitbazuinen. Dan kan iedereen het horen.

(In Ethiopië maakte ik dat trouwens echt mee. De hele nacht gebeden en lezingen die via luidsprekers in de hele stad te horen waren.)

Het voorbeeld is duidelijk. De Goede Boodschap kon niet langer beperkt blijven tot Israël. Jezus moest Zijn geboortegrond wel verlaten om met Pinksteren Zijn Geest uit te storten op iedereen. Daarom kan Hemelvaart ook niet los worden gezien van Pinksteren. Het is niet goed om te blijven hangen bij Goede Vrijdag; het werd immers Pasen. Het is ook niet goed om te blijven aarzelen bij Hemelvaart; het wordt namelijk Pinksteren!

Of zoals een oud kerklied het zegt (Lied 234 van het Liedboek voor de Kerken 1973):

 

Al heeft Hij ons verlaten,

Hij laat ons nooit alleen.

Wat wij in Hem bezaten

is altijd om ons heen

als zonlicht om de bloemen

een moeder om haar kind

Teveel om op te noemen

zijn wij door Hem bemind.

 

 

Prettige Hemelvaartsdag en een gezegend Pinksteren!

Geesten eten geen vis

Gemeente, het is vandaag Pasen. Een sprakeloos feest. Dus ga ik er vanochtend een beetje om heen draaien en er eigenlijk niets van zeggen.

 

Aldus een predikant jaren geleden. Het was de kortste preek die ik ooit heb gehoord. Pasen is ook om sprakeloos van te worden, maar ja, om er dan helemaal niets van te zeggen?

Misschien toch beter dan eindeloze verhandelingen over wat het nu geweest kan zijn, die verschijningen van Jezus. Een geest? Waren het hele tastbare liefdevolle herinneringen aan een bijzonder figuur? Een lichamelijke opstanding is voor velen een brug te ver.

Maar in de Bijbel staan nu juist verhalen waarin Jezus’ optreden toch behoorlijk lichamelijk wordt beschreven. In Lucas 24 wandelt Jezus mee met twee leerlingen die op weg gaan naar het dorp Emmaüs. Door verdriet overmand zien ze niet dat de man die meeloopt Jezus is. Pas als Hij met ze eet en het brood breekt, herkennen ze Hem.

Later verschijnt Hij aan de rest van de leerlingen en eet voor hun ogen een vis op. (Lucas 24: 43). Jezus verschijnt wel in kamers met gesloten deuren, maar geesten eten geen vis. Hier is meer aan de hand: Jezus is de dood de baas, maar is ook niet meer dezelfde als voorheen. De Opstanding is geen terugval naar het gewone leven, maar een stap naar een volmaakt leven en wij allemaal mogen met Hem mee gaan.

Als er geen Opstanding zou zijn geweest, was Jezus slechts een martelaar. Dan was het een eindeloos treuren over hoe mooi het vroeger was. Maar wie teveel omkijkt wordt een zoutpilaar en in ruïnes kun je niet wonen.

Pasen is een sprakeloos feest, maar er valt wel wat over te zeggen.

 

Als ik bij Jezus' sterven zou zijn geweest

Wat zou ik hebben gedaan?

Wat zou ik hebben gedaan als ik er bij zou zijn geweest in Jeruzalem?

 

Die Farizeeën hebben een slechte naam, maar je moet ook de andere kant bekijken.

Het land is bezet door de Romeinen. Dus, meer dan ooit, is het zaak je identiteit te bewaren. Jezus was ook niet tegen de Wet. Ja, sommigen maken dat er van, maar ik was er bij toen hij zei:
“De Schriftgeleerden en de Farizeeën hebben plaatsgenomen op de stoel van Mozes. Houd je dus aan alles wat ze jullie zeggen en handel daar naar.”
Heeft-ie gezegd. Maar hij zei er achteraan:
“Maar handel niet naar hun daden, want ze doen zelf niet wat ze jullie voorhouden.”

Daar zat volgens mij de crux.

 

Ik zag wel aankomen dat het fout zou aflopen. Ze moesten hem niet omdat hij de Waarheid sprak.

Ach, en nou is alles voorbij. Ze hebben hem vermoord. Nou, je moet wel onder een steen geleefd hebben als je het tumult van de afgelopen dagen hebt gemist. Ze hebben hem uitgeleverd aan de Romeinen.

Weet je wat die hogepriester zei? Dat was echt de limit. Pilatus vroeg aan de hogepriester waarom zij wilden hebben dat de ‘Koning der Joden’ dood moest. Antwoordt die hogepriester: “Wij hebben geen andere koning dan de keizer!”

Jongen, dat is toch…Dit is echt de druppel. De Romeinen zien die keizer als god. Dus als een Joodse leider zegt: ‘Wij hebben de keizer als god…’ Dat is toch het einde van onze godsdienst.

En ik had toch zo gehoopt dat hij de Messias zou zijn geweest. De Bevrijder. Dat het weer zou worden als in Davids tijd of zo. En hij was zo sociaal bewogen, man. Echt ongekend. Maar je ziet… Altijd weer hetzelfde verhaal.

Ik heb me die vrijdag teruggetrokken in mijn huis. Ik wilde er helemaal niks meer mee te maken hebben.

Wat zeg je? Hij is tot leven gekomen tijdens de nacht na de sjabbath? Ja, die geruchten gaan, maar dat gelooft toch niemand, joh.

Nee, het is over. De Messias is dood.

 

Laat ik eerlijk zijn. Ik zou niet bepaald een volhardend gelovige zijn geweest.

Maar ja… we zijn 2000 jaar verder, dus met de kennis van nu…

 

Zijn de idealen van Jezus haalbaar?

Stefanie, zo in de Kersttijd komt die vraag weer bij me boven.  Die Jezus, waar jij in gelooft, heeft prachtige dingen gedaan. Een sociaal bewogen figuur. Zijn idealen zijn echter onhaalbaar. Want na 2000 jaar is het nog steeds een bende op deze wereld. En de aanhangers van Jezus, de christenen, hebben nou niet bepaald het goede voorbeeld gegeven. Tijdens diverse momenten in de geschiedenis hebben ze elkaar te vuur en te zwaard bestreden. Denk maar aan de inquisitie, heksenverbrandingen en zo kan ik nog wel even door gaan.

Lieve pa. Jezus was inderdaad sociaal zeer bewogen. Maar als je Hem verengd tot alleen maar een idealist, dan doe je Hem toch tekort. Hij heeft de relatiebreuk tussen God en mens hersteld.

Prima, maar waarom merken we daar dan niks van? Was het maar zo dat alle christenen harmonieuze en vredelievende mensen waren. Kijk, dan was het duidelijk.

Helaas is dat niet het geval en dat is nou juist de reden van de komst van Jezus op aarde. Wij zijn allemaal gebroken, pa. Allemaal, ik ook. Ik ben echt niet beter. Christenen zijn geen betere en harmonieuzere mensen. Een soort engelenvolkje, altijd blij, blij, blij. Wij zijn niet beter, wel beter af, omdat we Jezus kennen. En omdat ik weet dat ik het zelf niet kan en dus Jezus nodig heb.

Dat vind ik dus zo zwak. Dat we een hogere macht nodig hebben. We moeten het zelf doen, Stefanie.

Dat heeft veel opgeleverd, zeg. Een grote bende op deze wereld, je zei het net zelf.  

Zucht.

Dit soort gesprekken tussen ons duurt eigenlijk al 15 jaar, papa. Inmiddels ben je dik in de zeventig. Nog altijd hang je dat humanistische wereldbeeld aan. Daar is op zich niks mis mee, maar er ontbreekt iets essentieels aan. Erken dat je het niet zelf kunt. Kunnen wij de planten laten groeien? Kun jij orkanen wegblazen? De sneeuw terug naar boven sturen? Kunnen wij de dood ontlopen?

Je weet dat mama ook niet geloofde. Totdat ze, tijdens  de laatste dagen van haar leven, die crucifix naast haar bed had staan. Haar aanvankelijke angst voor de dood, verdween.

Telkens zoek je maar weer redenen op om niet te hoeven geloven. Maar, je hoeft alleen maar... Zeg gewoon tegen God: "Ik begrijp U niet, toch wil ik bij U horen."

Ik bedoel...

Is dat nou zo moeilijk?

Stefanie toch, niet te emotioneel hoor. Weet je, het laat me niet los.  Inderdaad, er zijn heel veel dingen waar we niets aan kunnen doen. Ik noem dat het lot, jij noemt het God.

God heeft een gezicht. Het lot niet.

We moeten hier beslist nog eens over door praten.

Oké, dat is beloofd.

Geloven: werken en uitrusten

"Dames en heren, allemaal even uw aandacht. U kent Mij natuurlijk niet en daarom zal ik Mij even aan u voorstellen: Ik ben God. De Schepper van hemel en aarde en dus ook van u!"

Zo had de Bijbel kunnen beginnen. Ik denk dat de toehoorders al snel iets zouden hebben van: "Het zal wel..."

"In het begin schiep God de hemel en de aarde..." Zo begint de Bijbel wel. God gaat direct aan de slag. Eerst steekt Hij licht aan, want in de duisternis werken is onhandig. Hij spant de hemel over de aarde. Pakt een schep en gaat scheppen: zorgen dat al het water één kant op vloeit zodat er droge stukken ontstaan. Hij gaat zaaien en planten ontwikkelen, nog meer lampen aan de Zoldering bevestigen. Hij creëert dieren in het water, dieren op het land, zelfs in de lucht. En tenslotte de mens: wezens die op Hem lijken.

God ontwikkelt, bouwt op. God doet.

 

Jezus doet ook.

Na een carrière als timmerman, roept Hij volgelingen om zich heen en gaat op pad. Zijn eerste wonder is erg praktisch. Er is te weinig wijn tijdens een bruiloft in Kana. Dus, zorgt Hij er voor dat een stel vaten met water allemaal boordevol met wijn worden gevuld.

Dan gaat Hij verder. Geneest zieken en vertelt verhalen.

Misschien moeten wij ook wat minder theoretiseren en navelstaren. Gewoon gaan doen.

Geloven is doen.

Overigens: God rustte uit op de zevende dag en ook Jezus zocht regelmatig de rust op. Dus er is niks op tegen om dat voorbeeld op te volgen.

Geloven is ook rusten.

 

God hield Zijn adem in

In de kerk wordt elke week een kaarsje extra aangestoken. Zelfs al zou je de taal in zo'n kerk niet verstaan, maar wel christen zijn, dan nog zou je weten: het is Advent.

Het is de stilte voor de Kerst, de verwachting. Niet het ongeduldige wachten bij de bushalte als de bus te laat blijkt te zijn, of de dienstregeling op de kop blijkt gegooid. Meer het wachten terwijl je gewoon met je dagelijkse beslommeringen doorgaat. Wat dat betreft lijkt het op een zwangerschap en de associatie met Maria, de moeder van Jezus is snel gelegd.

 

 

Je kunt je afvragen waarom de Messias nu precies in een tijd werd geboren van bezetting. De Romeinen bezaten het land. Israël was een onderdeel van het grote rijk geworden met een keizer aan de top die als een god werd gezien. Het kan zijn dat daardoor de boodschap van Jezus Christus juist sneller is verspreid. Via de handelswegen van het Imperium, via snelle schepen naar het Middellandse Zeegebied. Naar grote havensteden. Rome kreeg er lucht van: het New York en het Washington van die tijd.

Jezus werd precies op het goede moment geboren.

Maar of Maria, die met Jozef van Nazareth naar Bethlehem reisde, dat al helemaal kon voorzien? Ik denk het niet.

Het was nog de stilte voor Kerst.

En toen het kindje werd geboren hield God Zijn adem in.

 

Koe op de kansel en andere micropreekjes

In maart (19 maart 2013) maakten we al kennis met het Twitter-universum van Stefanie, de vriendin van Nicolien. Ik pikte er na die tijd weer drie uit en ondervroeg haar over deze tweets, micropreekjes van maximaal 140 tekens.

 

De man staat boven de vrouw omdat de man eerder werd geschapen??? De dieren werden eerder geschapen dan de mensen... (16 maart 2013)

Stefanie: In deze tweet schop ik een beetje tegen het standpunt van sommige kerken om vrouwen niet tot het ambt toe te laten. Let wel, dat hebben ze van Paulus himself, lees 1 Timoteüs 2:14 maar eens. Adam kan wel als eerste geschapen zijn, maar de dieren waren eerder. Dus ik stel voor dat er in die kerk een koe de preekstoel mag bestijgen die de gemeente mag toe loeien!

Overigens, in mijn kerk mogen vrouwen wel toespraken houden (ik ben evangelisch).

Jezus Messias is voortgekomen via ogenschijnlijk onvruchtbare moeders. Zijn voorgeslacht alleen al is een wonder. (12 november 2013)

Stefanie: Neem bijvoorbeeld Sarah die pas op zeer hoge leeftijd Isaak kreeg. Het lukte bij Rebecca ook maar niet tot dat ze uiteindelijk een tweeling kreeg: Jacob en Esau. Overigens is die hele stamboom van Jezus er een van rare vergroeiingen en bijzondere takken. De hoer Rachab zit er in, Ruth, de vreemdelinge uit Moab, Batseba, het liefje van David en ga zo maar door. Uiteindelijk komen we uit bij Jozef en dat is de biologische vader niet eens. Toch zie ik daar voortdurend Gods hand in. Gods hand in de menselijke soap die geslachtsregister heet.

 

Als Jezus vandaag de dag zou zijn omgebracht, aanbaden Zijn volgelingen dan een beeld van een man op een elektrische stoel in de kerk? (11 augustus 2013)

Stefanie: Dat hele kruis, dat martelwerktuig uit de Romeinse tijd, staat zo ver van ons bed. En we hebben al zo vaak afbeeldingen van Jezus aan het kruis gezien, dat het, mij in ieder geval, helemaal niets meer doet. Toen ik me dat realiseerde, schrok ik wel. Doet het mij niets meer? Ik dacht: als we het verhaal eens naar anno nu zouden trekken. Dan staat er een elektrische stoel voorin de kerk met Jezus daarin. Hij zit daar in plaats van mij! Dat is confronterend, dat is ronduit schokkend, maar haalt het evangelie van dood en opstanding wel in één klap terug naar onze tijd en onze omstandigheid.

 

Meer microblogjes van Stefanie? Volg haar via @StefanieKletst op Twitter.

Heeft God een vrouw en een zoon?

Lieve Stefanie,

 

Met belangstelling volg ik nu die Alphacursus over het christelijk geloof. Maar, eerlijk gezegd ben ik nog niet overtuigd.

Heeft God bijvoorbeeld een vrouw?
Als ik vraag wie Jezus is, antwoorden ze: de Zoon van God. Dus dan vraag ik me af: heeft God een vrouw? Maria? Een relatie tussen een Godheid en een menselijk meisje? En zijn er nog meer kinderen gekomen?

Dan zeggen ze: wie de Zoon kent, kent de Vader. Is dat zo? Als ik kennismaak met de zoon van een beroemde zanger, dan ken ik die zanger zelf toch nog niet van haver tot gort. En bovendien staat er elders in de Bijbel dat er maar één God is. Toch suggereren veel christenen dat er daar bovenop de wolken een complete Goddelijke familie bivakkeert. In ieder geval drie goden: God, Jezus en de Heilige Geest.

Kortom, leg me dat eens uit.

 

Je liefhebbende vader.

 

 

Lieve pa,

 

Bedankt voor je zinnige vragen. Ik denk dat er genoeg christenen zijn die hier ook mee worstelen, maar ze stellen de vragen nooit.
Ik ben natuurlijk geen predikant of succesvol spreekster op conferenties, maar toch ga ik een poging wagen.

God heeft geen vrouw. God is zowel man als vrouw. En er is inderdaad maar één God en wij mensen lijken op Hem. Familieverbanden vinden we belangrijk. In het Oosten gold/geldt dat nog veel meer. Niet zo verwonderlijk dus dat de Bijbel familiebanden gebruikt om de innige band tussen God en mens aan te duiden. De ouder - kind relatie is wat dat betreft een zeer herkenbare metafoor. God schiep ons mensen, de ouders verwekten hun kinderen. Vader en Zoon (je mag van mij ook Moeder en Dochter zeggen, of Vader en Dochter) geven perfect weer dat God niet zomaar een kracht of energie is, maar een Persoon die liefheeft.

Jezus is de manifestatie van God. Misschien kun je zelfs zeggen: God heeft geen Zoon, Hij is zowel de Vader als de Zoon, en via Jezus laat Hij zien wat Hij voor ogen heeft met de wereld en met jou en mij.

Pa, wie God precies is, wie Jezus precies is....ik vind het niet belangrijk. Dat is allemaal ontleden en theologiseren. Vader en Zoon geven aan dat God een liefhebbend persoon is die een relatie wil omdat Hij om ons geeft als geen ander. Dat heeft mijn leven de afgelopen jaren in een totaal ander perspectief gezet.

Lieve vader, zeg ook "ja" tegen Jezus en ga die relatie aan. Als het je niet bevalt, kun je er altijd weer mee stoppen, hoor. Maar, geloof me, als je eenmaal JA hebt gezegd, wil je er nooit meer vanaf.

 

Je liefhebbende dochter