God gaat met Zijn tijd mee

Eindelijk is het er door. Volgens het synodebesluit  van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, mogen nu ook vrouwen worden toegelaten tot het ambt van diaken, ouderling en predikant.

Eindelijk!, denk ik dan persoonlijk, maar niet iedereen kan zich er in vinden. De brieven van Paulus worden aangehaald. Er wordt verweten dat de synode het standpunt van de Bijbel naast zich neerlegt.

Zonder me in de discussie te mengen, kan ik alleen maar zeggen dat maatschappij en cultuur verandert en dat God zich aanpast aan deze veranderingen. Dat klinkt vreemd: is God dan niet soeverein? Niet als je bedenkt dat Hij ons geschapen heeft, inclusief onze culturele ontwikkelingen. De tijdloze God gaat met de tijd mee omdat Hij met Zijn tijd mee gaat.

Voorbeelden: Het was nooit Gods bedoeling dat een man met meerdere vrouwen kon trouwen. Toch zien we dat dit de praktijk is in het Oude Testament niet verboden werd. Abraham, Jacob, David…. Allemaal beschikten ze over meerdere vrouwen.

In latere tijden vind je dat niet meer terug en vandaag de dag is dit bij de meeste christenen (uitgezonderd bepaalde stromingen binnen de Mormonen) beslist niet meer gebruikelijk.

Het was niet Gods plan om het volk Israël een koning te geven. Maar, het volk wilde een koning en kreeg hem. Het gaf regelmatig strubbelingen, toch werd het koningschap door Hem geaccepteerd.

In Jezus’ tijd was slavernij een geaccepteerd verschijnsel. Als je als slaaf christen werd, betekende dat niet automatisch dat je ‘vrij’ kwam. Tegenwoordig keuren we slavernij in alle toonaarden af.

Er waren geen vrouwen onder de twaalf leerlingen van Jezus. Het was in die eeuwen over het algemeen niet gebruikelijk dat vrouwen toonaangevende functies vervulden. Inmiddels zijn we twee millennia verder en zijn de tijden veranderd…  

God is als een rivier die zich aanpast aan het menselijk reliëf. Toch zal die rivier altijd naar de zee blijven stromen, blokkades of niet. Zijn er bergen? De stroom zal meanderen en gaat er omheen of slijpt er een diepe kloof dwars door heen. Is de menselijke versperring keihard? Desnoods verdampt het water en vervolgt elders als regen en een nieuwe rivier de weg naar de zee.

Onze Moeder in de hemel

Laatst hield onze predikant een preek over God als Vader. Op zich een mooie preek, maar toch ook een beetje cliché. God als Vader, Onze Vader in de hemel, het Vaderhart van God…het vaderlijke aspect van God is bekend, maar God is noch volledig mannelijk, noch volledig vrouwelijk. Hij bezit beiden. God heeft dus ook moederlijke eigenschappen, sterker nog: je kunt God ook Moeder noemen.

Genoeg voorbeelden in de bijbel: Jesaja 66: 10-13 bijvoorbeeld. In vers 13 staat: zoals een moeder haar zoon troost, zo zal ik jullie troosten. In hoofdstuk 49 vergelijkt God zich met een moeder die haar zuigeling nooit kan vergeten. Zo zal God Zijn volk ook niet vergeten.

In het Nieuwe Testament trekt Jezus het geloof gelijk met ‘geboren worden’ en benadrukt op die manier de moederlijke kant.

God als Vader is cultureel bepaald. Dat is de reden dat binnen de Rooms Katholieke kerk Maria als moeder van Jezus een belangrijke plaats inneemt. Daarmee komt het verlangen naar boven om de vrouwelijke eigenschap van God te benadrukken. Dit ‘Maria-aspect’ hebben de Protestanten nooit overgenomen. Na de Reformatie bleken de mannenbroeders dominant.

Gelukkig zie je dat dit eenzijdige Godsbeeld weer langzaam kantelt.

In De Uitnodiging van Paul Young wordt de drie-enige God zelfs als volgt verbeeld: Jezus is een jongeman, maar de Heilige Geest stelt hij voor als een Indiaanse vrouw. En God zelf? Een zwarte vrouw.

God is God en laat Zich niet in menselijke kaders duwen. 

Veertienhonderd lichtjaar van de Aarde

Mysterieuze roodrossige bergen verrijzen in een diepblauwe hemel. In de dalen zorgen duizenden planten- en bomensoorten voor een groene waas. Er zijn oceanen waarvan de lauwwarme golven de witte stuifstranden bespoelen.

Neuriënde bomen

Hij komt er graag. Hij geniet van de vlinders die zo groot zijn als adelaars. De reuzenvlinders klapwieken naar mammoetbomen die vol bedwelmende bloesems hangen. Andere bomen hebben een soort snaarachtige vruchten. Wanneer de wind erdoorheen waait, geeft dat een neuriënd geluid. Er zijn planten die bellen blazen waarin sporen zitten. De bellen zweven weg op de bries. Er wordt weer nieuw leven verwekt. En dan heb je nog de kwetterende bloemen en groene wolken van zwevend luchtwier.

Hij heeft dit alles geschapen. Ook de gigantische rupsen van de ‘adelaarvlinders’ die zich tegoed doen aan de miljarden mosplanten op de open plekken in het bos. Hij houdt de volmaakte ecologie in Zijn hand.

 

 

Het vakantieadres van de Eeuwige?

Hij komt er tot rust.

Natuurlijk, Hij rust in feite nooit. Hij houdt onze Aarde altijd in Zijn hand en kent alle zeven miljard mensenkinderen. Soms zondert Hij zich af op deze planeet zoals Hij zich destijds, in de gestalte van Zijn Zoon, af en toe terugtrok. Zoals een moeder die even een momentje voor zichzelf heeft, maar tegelijkertijd nog even veel van haar kinderen houdt en zorgt.

De planeet ligt 1400 lichtjaar van de Aarde. Onbereikbaar voor mensen. Hij heeft een grens gesteld aan wat mensen kunnen realiseren. En toch heeft Hij de mens een onvoorstelbaar knap brein gegeven. Onlangs hebben Aardbewoners aan de schommeling van een verre ster kunnen opmaken dat er een planeet omheen moet cirkelen die qua temperatuur en grootte weleens iets weg zou kunnen hebben van hun eigen wereld. Ze noemden het object Kepler 452b.

Koning van het heelal

Hij wandelt door de muzikale wouden van de verre planeet en neemt een duik in de lauwwarme oceaan. In minder dan een gedachte is Hij weer op Aarde en was eigenlijk nooit weg. Hij is overal en Hij is er altijd. Dat was altijd al zo en dat zal altijd zo blijven.

Hij houdt de Aarde en Kepler 452b in Zijn hand.

 

    

Leerzaam gesprek met een niet-kerkelijke

Het allereerste kerkelijke conflict

 

Naar de kerk gaat hij nooit, is er ook niet mee opgevoed, maar hij zegt wel in God te geloven.

“Nee, een kerk is niks voor mij. Ze slaan elkaar toch alleen maar de schedels in.”
“Dat valt in Nederland wel mee,” reageer ik.
“Nu wel, maar wat er in de loop van de geschiedenis niet allemaal gebeurd is, je wilt het niet weten. Nou ken ik de Bijbel best wel goed. Bij Kaïn en Abel gaat het al mis. Beiden brengen een offer. Bij Abel gaat de rook omhoog, bij Kaïn niet. Gevolg: Jaloezie. Kaïn slaat Abel dood. Toen begon het al. De allereerste moord had te maken met de manier waarop we God zouden moeten eren. Het was het eerste kerkelijke conflict.”
“Het is waar,” beaam ik. “Kerk is natuurlijk mensenwerk.”
“Kijk maar bij de katholieken. Van bovenaf dingen opleggen. En ondertussen kunnen ze niet van kleine kinderen afblijven. De huidige Paus is wel oké, maar als die weer weggaat, weet je maar nooit wat je dan weer krijgt.”

Toren Nieuwe Kerk, Delft

 

 

“Toch zijn er ook positieve dingen over de kerk te zeggen,” probeer ik. “Het is een gemeenschap van mensen die elkaar kunnen helpen. Mis je dan geen mensen om te praten over het geloof?”

“Dat mis ik soms wel, maar zodra ik me ga aansluiten bij een kerk, ben ik bang dat ik in het gareel moet.”

Theologen redeneren God dood

“Maar hoe kijk je tegen God aan?”

Hij kijkt me niet begrijpend aan. “God is gewoon God. Hoe meer men nadenkt over God, hoe minder er van Hem overblijft. Al die theologen redeneren Hem dood. Hij is er gewoon. Dat geloof ik.”
“Dat vind ik mooi gezegd. Maar soms heb ik wel eens moeite met allerlei ellendige dingen die gebeuren. Rampen, ziekten. Waarom laat God dat toe, vraag ik me dan af.”
“Dat geeft mij nou juist troost. Als er iets vreselijks gebeurt, kun je bij Hem schuilen. Toch? Als God niet zou bestaan, dan heb je die ellende evengoed. Maar dan heb je geen troost.”
“Tjonge,” zeg ik. “Ik kan beslist wat van jou leren. Dat ik van jongst af aan kerkelijk bent opgevoed, zegt niet altijd wat.”

“Brand maar een extra kaarsje voor me,” vertrouwt hij me toe als ik wegga.

Dat is in mijn kerk wel niet gebruikelijk, maar goed.
“Nu maar hopen dat de kaarsvlam omhoog brandt,” lach ik.

 

Bewijs het maar

"Wat is voor jou het bewijs dat God bestaat en het geloof klopt?" De vraag werd mij vorige week gesteld en ik moet zeggen dat ik toch niet helemaal wist hoe of ik hierop moest antwoorden.

Ik antwoordde zoiets als  "Als God niet zou bestaan zouden we op een zinloze planeet leven die doelloos rondjes draait om een toevallige zon in een nietszeggend  heelal."
Het was een wat al te filosofisch antwoord en het gesprek waaide een andere kant uit, zoals je wel vaker met gesprekken hebt.

Later vroeg ik me af: kun je bewijzen dat God bestaat? Had Hij de Tien Geboden maar op de maan gegraveerd, dan had je een onweerlegbaar bewijs. Wetenschappers zoeken bewijs, maar moet je geloof bewijzen?

Kun je liefde bewijzen?

De man zegt tegen zijn vrouw: "Ik hou van je." (Meent hij wat hij zegt?)
Zijn vrouw neemt hem liefdevol in haar armen. (Het kunnen ook acteurs zijn.)
Als ze al vijftien jaar bij elkaar zijn heb je toch wel een bewijs van liefde? (Misschien zijn ze uit elkaar gegroeid en gaat een van beide partners vreemd.)

Alleen die man of vrouw zelf kunnen bewijzen dat de ander van ze houdt. Als je in hun hart kijkt, weet je het.

En zo is het ook met God. Hoeveel christenen niet van alles overhoop halen om maar op filosofisch, psychologisch, biologisch en astronomische wijze God te willen aantonen. Er zijn interessante boeken over volgeschreven, maar een ras-atheïst zal alle argumenten fijntjes kunnen weerleggen.

Laat het los die typisch Westerse bewijsdrang. Kijk alleen maar omhoog en ontvang. Als God in je hart woont, weet je dat het allemaal waar is.

Dit had ik moeten antwoorden, maar daar kwam ik dus pas enkele dagen later op.

 

Geloven: werken en uitrusten

"Dames en heren, allemaal even uw aandacht. U kent Mij natuurlijk niet en daarom zal ik Mij even aan u voorstellen: Ik ben God. De Schepper van hemel en aarde en dus ook van u!"

Zo had de Bijbel kunnen beginnen. Ik denk dat de toehoorders al snel iets zouden hebben van: "Het zal wel..."

"In het begin schiep God de hemel en de aarde..." Zo begint de Bijbel wel. God gaat direct aan de slag. Eerst steekt Hij licht aan, want in de duisternis werken is onhandig. Hij spant de hemel over de aarde. Pakt een schep en gaat scheppen: zorgen dat al het water één kant op vloeit zodat er droge stukken ontstaan. Hij gaat zaaien en planten ontwikkelen, nog meer lampen aan de Zoldering bevestigen. Hij creëert dieren in het water, dieren op het land, zelfs in de lucht. En tenslotte de mens: wezens die op Hem lijken.

God ontwikkelt, bouwt op. God doet.

 

Jezus doet ook.

Na een carrière als timmerman, roept Hij volgelingen om zich heen en gaat op pad. Zijn eerste wonder is erg praktisch. Er is te weinig wijn tijdens een bruiloft in Kana. Dus, zorgt Hij er voor dat een stel vaten met water allemaal boordevol met wijn worden gevuld.

Dan gaat Hij verder. Geneest zieken en vertelt verhalen.

Misschien moeten wij ook wat minder theoretiseren en navelstaren. Gewoon gaan doen.

Geloven is doen.

Overigens: God rustte uit op de zevende dag en ook Jezus zocht regelmatig de rust op. Dus er is niks op tegen om dat voorbeeld op te volgen.

Geloven is ook rusten.

 

Zonnige Drie-eenheid

Theologische wiskunde.  Een onbegrijpelijk dogma. Een vreemde Goddelijke formule. De Drie-eenheid is dikwijls stof tot worsteling. God is één, maar toch ook weer drie: Vader, Zoon en Heilige Geest. Afgelopen zondag was het Trinitatis, een dag die in het teken staat van de Drie-eenheid. In tegenstelling tot Pasen en Pinksteren is Trinitatis nu niet bepaald uitgegroeid tot een belangrijke kerkelijke feestdag.

Vroeger, tijdens de catechisatie, vertelde de dominee dat je de Drie-eenheid ook weer niet te letterlijk moest nemen: "God bestaat niet uit drie aardlagen en Hij is ook geen lasagne."

Het blijft vaag. En het helpt ook al niet dat de term in de Bijbel ontbreekt en pas eeuwen na Jezus' geboorte tijdens verschillende kerkelijke concilies zijn vorm kreeg. Weliswaar gebaseerd op Bijbelteksten zoals Mattheus 28: 19 waarin Jezus opdraagt zijn volgelingen te dopen in de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige geest.

 

Het helpt misschien wel om God te vergelijken met de zon. De zon is een onmetelijk grote gloeiende gasbol in het heelal die al het leven op onze aarde mogelijk maakt. Maar de zon is ook: lichtstralen door de wolken heen, of heerlijke warmte.

Als iemand zegt: "Ik ga van de zomer met vakantie naar de zon," zal iedereen begrijpen dat die persoon niet per ruimteschip op reis gaat. En als een astronoom uitlegt dat-ie zich bezighoudt met de zon, zal niemand denken dat deze wetenschapper zijn dagen slijt op een zonnig tropisch eiland. En als je collega maandag vertelt dat hij van het weekend heerlijk in het zonnetje heeft gezeten dan reageer je niet met: "Zonnetje! Weet je wel hoe groot de zon is? De aarde valt erbij in het niet, laat staan jij."

De zon als warmtebron, daglicht, vakantiebestemming, hemellichaam...en toch hebben we het over hetzelfde fenomeen. En zo heeft ook God meerdere aspecten en verschijningsvormen.

Ik las ergens een mooie uitleg over de Drie-eenheid. Je hebt God als geheel, maar ook Zijn buitenkant (Jezus) en Zijn binnenkant (de Heilige Geest). Drie verschijningsvormen van de Ene.