Totaal aantal pageviews

woensdag 11 oktober 2017

Taart en trapezezwaaien als levenskunst


Levenskunst. Het thema van het afgelopen Vriendenweekend.

Als ‘leven’ echt een kunst is, moeten we – net als een kunstenaar – die vaardigheden blijven beoefenen. Vandaar dat we in de bossen bij Elspeet bijeen waren om iets te leren over ‘vasthouden en loslaten’ door ds. Wim Rietkerk. De predikant is mede oprichter van Stichting l’Abri en auteur van boeken als ‘De kunst van het vasthouden en loslaten.’ Loslaten lijkt eng. Je laat een glas water los en de boel klettert kapot op de vloer. Een trapezewerker weet als geen ander wanneer hij los moet laten om in vol vertrouwen door de ander te worden vastgegrepen. Zo kunnen we ook in vol vertrouwen loslaten om te worden opgevangen door God. Het klinkt misschien makkelijk, maar het is een houding die je moet oefenen.



De dag ervoor leerde Paulien Vervoorn ons al enkele praktische punten rond het geven van feedback. Zij schreef het boek ‘Feedback in de kerk’. Woorden die je tot de ander spreekt – complimenten, kritiek of advies - kunnen de ander opbouwen, maar ook afbreken als je het niet handig aanpakt. Het is opvallend dat we het normaal vinden om feedback te geven en te ontvangen op ons werk, maar worden hierover verlegen in een kerkelijke omgeving.


Paulien vergeleek feedback met een taart. Er moet aanleiding voor zijn om het te geven, maar je moet je op- of aanmerkingen niet in een laatje wegstoppen, anders bederft het gebak.

Belangrijk is dat je elkaar aanvaardt. Respect toont voor de ander. Pas in zo’n vertrouwensrelatie kun je op een veilige manier met elkaar in gesprek. Zorg er voor dat de kerk voor iedereen een HOME is, aldus Vervoorn. Heilig Omgaan Met Elkaar.


dinsdag 12 september 2017

De Bom...is er nog steeds


De bommen die men nu heeft hebben in totaal zoveel kracht dat ze wel 500x de aarde kunnen vernietigen.


Dit schreef ik toen ik een jaar of tien was. Het liep tegen de vredesweek aan en je kon in de schoolkrant van onze lagere school een stukje schrijven over oorlog en vrede. Ik maakte me als kind zorgen over kernraketten en atoombommen.




Ik ben een kind van de Koude Oorlog en een kind van ouders die de Tweede Wereldoorlog zeer bewust hebben meegemaakt. Mijn ouders zeiden: ‘Als het ooit weer oorlog wordt zal dat de laatste zijn. Want dan zullen er atoomwapens worden ingezet. Het zal nog erger worden dan Hiroshima en Nagasaki.’

Ik wist precies wat ze bedoelden. Die steden in Japan. Ik had geen idee waar ze lagen, gelukkig ver van Delft. Maar ik wist dat de wereld één groot Hiroshima zou worden.

Je had atoombommen, maar ook waterstofbommen. We speelden op het schoolplein wel eens bommetje. ‘Ik ben een waterstofbom, ik ga de hele wereld kapotmaken!’ schreeuwden we. We waren kinderen van de Koude Oorlog. Je had de Russen en de Amerikanen en omdat wij vrienden van de Amerikanen waren zouden de Russen kernbommen op Nederland laten vallen. Van die paddenstoelachtige wolken kreeg je er van.

Op een dag zag ik dat ze alle lantaarnpalen beplakt hadden met macabere stickers: Stop de neutronenbom stond er op.

‘Dat zijn bommen die de gebouwen laten staan, maar alle mensen doden,’ sprak mijn moeder.



In mijn middelbareschooltijd werd het allemaal venijniger. De leraren verkondigden zo ongeveer de revolutie. ‘Hollanditis!’ scandeerden ze. Er werden grote vredesdemonstraties gehouden. Er werden felle discussies gevoerd van ‘liever rood dan dood’ tot ‘stelletje communisten.’

Van de film The Day After zag ik slechts fragmenten. Een horrorfilm was er niks bij. Je kon beter in een seconde versmelten dan de rest van je leven lijden aan stralingsziekte was mijn sombere conclusie. Het was de tijd van doemdenken en no future.

En toen kwam de populaire band Doe Maar ook nog met dat liedje over DE BOM.





Nu is het 2017. De Berlijnse Muur is allang geslecht, het IJzeren Gordijn opengeschoven. Je gaat naar Tsjechië of Hongarije met vakantie net zo makkelijk als Frankrijk en Spanje.

Denk niet dat de kernwapens de wereld uit zijn. Sinds kort staan de raketten weer in het brandpunt van de belangstelling. Noord-Korea experimenteert volop met bommen voor de lange afstand. ‘Wij kunnen steden in Amerika raken!’ President Trump waarschuwt voor vuur en furie.


Of het ooit zover komt weten we niet, maar het is natuurlijk krankzinnig dat er in veertig jaar tijd weinig veranderd is. Nu wordt de huidige jonge generatie uitgelegd wat de gevolgen zijn van een aanval met een H-bom.

Doe Maar treedt zo nu en dan weer op. Eerst nog huiswerk en carrière maken voordat de Bom valt.

Eerst nog je Duitse lesje stampen.


Mit-nach-nächst-nebst-sammt-bei-seit-von-zu-zuwieder-entgegen-ausser-aus……………….

dinsdag 29 augustus 2017

Vakantiereisje naar de toekomst

Bij een reis naar Japan werp je meteen ook een blik in de toekomst. Het kan best zijn dat sommige ontwikkelingen daar, ook hier gemeengoed worden over pakweg tien jaar.
Vind je weg met de OV-navigatie-app
OV9292 is best handig, maar toch nog wat primitief bij vergeleken een OV navigatie app zoals die in Japan al gebruikelijk is. Bus, trein, metro, tram. Hoe je reist maakt niet uit; de app vertelt je niet alleen welk vervoermiddel je moet nemen en hoe laat deze vertrekt, het navigatiesysteem zorgt er voor dat je ter plekke de weg wordt gewezen in een oogopslag.


Vanavond in de Dining Mall
Een shopping mall met dat verschil dat er uitsluitend restaurants te vinden zijn in plaats van winkels. De gemiddelde dining mall in Japan bevat meer restaurantjes dan een Nederlandse stad met pakweg 100.000 inwoners. Toch is het niet te hopen dat een of andere losgeslagen projectontwikkelaar dit concept ook gaat toepassen in ons land; het zou de doodssteek voor de horeca in onze binnensteden zijn. Ik denk niet dat het zo’n vaart gaat lopen. De Japanners gaan veel meer uit eten dan wij en onze binnensteden zijn velen malen gezelliger dan die van Japan. 
 
Tolken overbodig door vertaalcomputers
Kennis van de Engelse taal is bij de meeste Japanners nogal belabberd. Geen nood: tegenwoordig is er de vertaal-app op tablet of telefoon. Praat er Engels tegen en hij vertaalt de zin in het Japans en andersom. Ook nu heb je al vertaalmogelijkheden via Google Translate bijvoorbeeld, maar niemand zal ontkennen dat die vertalingen van het type ‘steenkool’ zijn. Toch zal zich dat steeds beter gaan ontwikkelen en over een jaar of tien is de vertaalcomputer net zo alledaags als het rekenmachientje.


Het uitschuifbare rietje
Ik heb de komst van het buigbare rietje nog gekend. De rietjestechniek is daarna stil blijven staan, maar in Japan kennen ze nu het uitschuifbare rietje
Elektrisch wagenpark wordt alledaags
Een ontwikkeling die niet meer te stuiten is. In Japan rijden er behoorlijk veel van rond en ook in onze contreien rukt de e-car op. Over een jaar of tien is een auto met verbrandingsmotor een beetje ouderwets geworden. Misschien kun je je vehikel dan nog verpatsen als old timer…
Roken kan niet meer, ik zou niet weten waar…
In Japan kun je op een stadsplattegrond precies zien welke delen van de stad rookvrij zijn. In de binnensteden (en die zijn daar immens) mag het sowieso vrijwel nergens meer. Ongetwijfeld krijgen wij met die ontwikkeling te maken. Zorg dus dat je er van af komt of zoek een of andere illegale rookkelder. Want op straat, in het park…de sigaret is taboe.
Grappig genoeg doen de Japanners niet moeilijk met roken in de auto en in sommige restaurants mag je gerust een peuk opsteken. Wel onder een afzuigkap die zo krachtig is, dat je je pakje shag stevig moet vasthouden.

vrijdag 18 augustus 2017

Nederlanders in Nagasaki

Ook Nagasaki werd getroffen door een atoombom (9 augustus 1945). Hoewel het aantal slachtoffers, net als in Hiroshima enorm was, lag het epicentrum van de explosie ver buiten het centrum van de stad waardoor Nagasaki slechts gedeeltelijk werd weggevaagd.
 

De stad is nu vooral bekend door zijn ‘Hollandse invloeden’. De Nederlanders mochten namelijk als enige westerlingen gedurende twee eeuwen handel drijven met het verder hermetisch afgesloten Japanse Keizerrijk. De Hollanders bouwden een handelspost op een klein eilandje voor de kust: Dejima.
Vandaag de dag is de zee voor Dejima ingepolderd en verstedelijkt, maar de handelspost is vrijwel volledig gerenoveerd. Kleine, Europees aandoende, huizen staan keurig in het gelid. Een levensgrote afbeelding van Nijntje (Miffy) en de Nederlandse driekleur verraden er ons verleden.
 

Er is een opslagplaats voor koper, suiker, het huis van het Opperhoofd en een plantentuin waar op een bordje het lachende gezicht prijkt van prins Willem Alexander toen hij in 1990 hier een boom plantte. De boom is nu - net als Alexander - volwassen.
 
Nagasaki heeft met zijn baaien en omringende bergen een prachtige ligging. De Nederlandse invloed reikt nog verder via de Holland Street waar je afbeeldingen van tulpen in het plaveisel kunt zien.  
Je kunt er zelfs naar Huis ten Bosch. We zijn er niet geweest, want erg duur en behoorlijk ver buiten de stad, maar de Japanners hebben een compleet themapark uit de grond gestampt vol met Nederlandse gebouwen. Een knal-oranje Huis ten Bosch Trein rijdt je er speciaal naar toe.
 

En in het Historisch Museum kom je Nederlandse geschriften tegen achter vitrineglas. Er werd meer gedaan dan alleen handel drijven: Nederlandse wetenschappelijke werken liet men vertalen in het Japans en er werden typisch Japanse planten verzameld. Dat we overal ter wereld kunnen genieten van de hortensia, hebben we aan Nederland te danken dat de plant in Japan ontdekte.
 
Toen een medewerker van het museum er achter kwam dat wij uit Nederland kwamen, gaf hij ons spontaan een privé-rondleiding… 
 

zaterdag 5 augustus 2017

Hiroshima: 6 augustus, 8:15 uur

Het vliegtuig heette Enola Gay, de naam van de moeder van de piloot. De bom werd Little Boy genoemd. Dit oorlogssarcasme kwam in 1980 terug in een song van Orchestral Manoeuvres in the Dark (OMD): Enola Gay, is mother proud of little boy today.
De lucht was blauw en men zag de condensatiestreep van slechts één vliegtuig. Er werd een parachute afgeworpen. Om precies 8:15 uur verschroeide een helwitte flits de lucht. Binnen enkele seconden werd de stad en 60.000 inwoners letterlijk van de kaart geveegd. Binnen een straal van drie kilometer rondom het epicentrum stond nauwelijks nog iets overeind. Uiteindelijk zou in de jaren daarna het dodental oplopen tot meer dan 150.000. Velen bezweken als gevolg van de radio actieve straling.
 

 
Vandaag de dag is het ongeveer een kwartier met de tram van het Centraal Station van Hiroshima naar de ruïne van de Genbaku-koepel, beter bekend als A-Bomb Dome. Dit gebouw is nog redelijk intact gebleven omdat de bom er 600 meter hoger ontplofte en de verticale destructieve krachten beduidend minder waren dan de horizontale ‘blast’.
 
Aan de andere kant van de rivier ligt het Vredespark met tal van monumenten. In de Hal der Herinnering worden duizenden foto’s en namen geprojecteerd van de slachtoffers. In het Monument voor de Kinderen kun je ontelbaar veel papieren kraanvogeltjes zien. Het Japanse meisje Sadako Sasaki kreeg op haar tiende leukemie als gevolg van de straling. Ze wilde duizend kraanvogels vouwen omdat dan, volgens een oud verhaal, je wensen worden vervuld. Ze kwam niet verder dan honderd. Sinds die tijd vouwen schoolklassen kraanvogels voor de vrede.
 

In het museum liggen stille getuigen achter de vitrines. Verminkte horloges die voor altijd stil staan op 8:15 uur. Half gesmolten flesjes en gesmolten en weer aan elkaar  geklonterde stukken metaal dat ooit de inhoud van een portemonnee moet zijn geweest.
 
Buiten het Vredespark is Hiroshima anno 2017 een stad als elke andere in Japan: druk en bruisend. Grote shoppingmalls en hoge kantoorgebouwen. Het Mazda-museum laat zien dat Hiroshima ook een ‘autostad’ is.
 
De vraag dringt op: wat als de Amerikanen niet deze bom op Hiroshima hadden gedropt (en op Nagasaki, drie dagen later). Hoe lang had de Japanse agressie dan nog geduurd, inclusief de interneringskampen in onder andere Nederlands Indië? Het zijn de duivelse dilemmavragen van de oorlog.
Het is wel opvallend dat er nergens enig verwijt of wrok jegens de Amerikanen te bespeuren valt. Het boek Hiroshima van John Hersey beschrijft zelfs de veranderde houding van Japan ten opzichte van de VS: van vijand tot verlosser en ondersteuner.
 
Op 6 augustus is het om 8:15 uur, één minuut stil in Hiroshima.
 
 

maandag 31 juli 2017

Van hier tot Tokio

Een educatieve video tijdens de lessen aardrijkskunde. Crowded Islands, heette de reportage als ik me goed herinner en het ging over Japan. We keken onze ogen uit. Het was begin jaren 80, maar in Japan hadden ze al overal computers, tientallen televisiekanalen, honderden radiofrequenties. Je reed er in supersnelle treinen en auto’s werden door robots gemaakt.
Osaka
 
Japan heeft ons de laatste decennia beïnvloed. Pokémon, Hello Kitty, Ninja’s, karaoke, emoji’s op je telefoon: het komt allemaal uit Japan.  En toch… na drie weken rondreizen over deze ‘overvolle eilanden’ moet je concluderen dat je in een totaal andere wereld bent beland, in een totaal andere mentaliteit.
Bijvoorbeeld: de straten zijn er brandschoon en er zijn nauwelijks vuilnisbakken te vinden. De Japanner neemt zijn rotzooi mee naar huis en gooit het daar weg. Het is een kwestie van mentaliteit die je in Nederland in nog geen honderd jaar er in gezweept krijgt.
 
Alles is er mega. Shoppingmalls met meer winkels en restaurants dan in een gemiddelde stad bij ons. Alles is er gestructureerd tot in detail. Niets wordt aan het toeval overgelaten. Je vraagt je af waarom. Misschien is het de grillige natuur. Aardbevingen, tsunami’s en tyfoons kunnen zomaar het dagelijks leven ernstig verstoren. Dan kun je beter de alledaagse dingen zo goed mogelijk organiseren.
 
Elke vierkante meter grond wordt benut, maar eenmaal in de bergen, en die beginnen zeer abrupt, heerst er de leegte. Er zijn dichte bossen met ceders en bamboe. Dorpjes met rijstveldjes. En overal kun je tempels bezoeken, Boeddhistisch of Shinto, vaak met grote tuinen er omheen. Die tuinen zijn dan wel weer gedresseerd. Kunstig gesnoeide dennetjes, kort geschoren gras. Elke steen en elke bloem heeft een betekenis.
 
Koyasan
Drie weken Japan. Drie weken mensenmenigten, shoppingmalls, kastelen en tempels. Drie weken met stokjes eten. Maar, ook drie weken nauwelijks sushi. Ach, sushi. Wie in Japan is geweest, weet dat er véél meer te eten is.

vrijdag 30 juni 2017

God gaat met Zijn tijd mee


Eindelijk is het er door. Volgens het synodebesluit  van de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, mogen nu ook vrouwen worden toegelaten tot het ambt van diaken, ouderling en predikant.

Eindelijk!, denk ik dan persoonlijk, maar niet iedereen kan zich er in vinden. De brieven van Paulus worden aangehaald. Er wordt verweten dat de synode het standpunt van de Bijbel naast zich neerlegt.

Zonder me in de discussie te mengen, kan ik alleen maar zeggen dat maatschappij en cultuur verandert en dat God zich aanpast aan deze veranderingen. Dat klinkt vreemd: is God dan niet soeverein? Niet als je bedenkt dat Hij ons geschapen heeft, inclusief onze culturele ontwikkelingen. De tijdloze God gaat met de tijd mee omdat Hij met Zijn tijd mee gaat.



Voorbeelden: Het was nooit Gods bedoeling dat een man met meerdere vrouwen kon trouwen. Toch zien we dat dit de praktijk is in het Oude Testament niet verboden werd. Abraham, Jacob, David…. Allemaal beschikten ze over meerdere vrouwen.

In latere tijden vind je dat niet meer terug en vandaag de dag is dit bij de meeste christenen (uitgezonderd bepaalde stromingen binnen de Mormonen) beslist niet meer gebruikelijk.





Het was niet Gods plan om het volk Israël een koning te geven. Maar, het volk wilde een koning en kreeg hem. Het gaf regelmatig strubbelingen, toch werd het koningschap door Hem geaccepteerd.



In Jezus’ tijd was slavernij een geaccepteerd verschijnsel. Als je als slaaf christen werd, betekende dat niet automatisch dat je ‘vrij’ kwam. Tegenwoordig keuren we slavernij in alle toonaarden af.



Er waren geen vrouwen onder de twaalf leerlingen van Jezus. Het was in die eeuwen over het algemeen niet gebruikelijk dat vrouwen toonaangevende functies vervulden. Inmiddels zijn we twee millennia verder en zijn de tijden veranderd…  



God is als een rivier die zich aanpast aan het menselijk reliëf. Toch zal die rivier altijd naar de zee blijven stromen, blokkades of niet. Zijn er bergen? De stroom zal meanderen en gaat er omheen of slijpt er een diepe kloof dwars door heen. Is de menselijke versperring keihard? Desnoods verdampt het water en vervolgt elders als regen en een nieuwe rivier de weg naar de zee.