Is het een grap? Of niet?

Den Haag wil de hoofdstad van Nederland worden. Het parlement bevindt zich in Den Haag, dus waarom zou Amsterdam hoofdstad willen blijven?

 

Berlijn introduceert dubbeldekkermetro’s.

 

Mc Donalds komt met een speciale Big Mac-kledinglijn.

 

In 1982 nam Space Radio de reguliere radio-uitzendingen van Hilversum 3 over. De piratenzender zond via een satelliet uit.

 

 

De overeenkomst tussen bovengenoemde willekeurige nieuwsberichten? Ze waren allen gedateerd op of even voor 1 april.

 

 

Mijn vader wist het verhaal over een archeologische opgraving in hartje Delft. Er was een groot aantal Romeinse muntjes gevonden. Wie ’s morgens vroeg op de opgravingsplaats aanwezig kon zijn, maakte kans om een zo’n muntje mee te krijgen.

Het was 1 april.

 

Mijn zus kreeg een brief van de basisschool waarin een groot onderzoek naar kindervoeten werd aangekondigd. Men raadde de ouders aan de voeten van de kinderen die ochtend nog eens goed te wassen en schone sokken te laten aantrekken.

Met superschone voeten kwamen de kinderen op die ochtend in de aula van de school waar de hoofdmeester en een juf in witte dokterskleren waren gehuld. Wat voor datum was het vandaag ook alweer?

Ach ja, 1 april.

 

Als ik vandaag de nieuwsitems bekijk, dan lees je die toch met een andere bril. Zou het wel waar zijn, zo op de drempel van de eerste april? Een app die je vertelt of een supermarktproduct gezond is en maatschappelijk verantwoord is geproduceerd. Kwestie van even scannen. Het kan best waar zijn. Een groot standbeeld van Cruijff in Amsterdam? Ach, waarom niet?

 

En van sommige berichten hoop je dat het verzinsels zijn, maar helaas, de waarheid verplettert dikwijls de grap.

Het evangelie van maart

Een wandeling door een bos eind maart. De bomen zijn nog kaal. Doodse en dorre bladeren op de grond. Een kille wind door de takken. De vogels zingen al wel, maar het is een lied van verlangen naar warmere en zonniger tijden.

Je vraagt je af of het ooit nog groen wil worden.

Maart wacht op de grote doorbraak die nog niet komen wil.

 

 

Iemand zei eens: ‘Als ik de Schepper geweest zou zijn, had ik die planeet Aarde allang aan gruzelementen gemokerd. Vanaf het stenen tijdperk tot nu is het eigenlijk alleen maar haat en nijd, oorlog en terreur geweest. Als ik de Schepper was had ik die hele wereld met één veeg in de zon gekieperd, als een krant vol slecht nieuws in de open haard. En ik zou het een handvol lichtjaren verderop opnieuw proberen. En het dan alleen plantaardig houden.’

Het maartse bos is nog kaal. Omkappen dan maar?

Als je om je heen kijkt en dichtbij de takken komt zie je echter de knoppen op springen staan. Verderop staat een dapper struikje al bijna groen te wezen. Is dat een voorbode hoe het straks zijn zal? In april of mei?

 

 

Ik moet denken aan dat liedje van De Dijk en ik hoor de stem van Huub van der Lubbe.

 

Natuurlijk zijn er oorlogen

Misdaden en aanslagen

Is er moord en doodslag

Om handel en geld

Er is honger en woede

Ellende en armoe

Er is strijd en terreur

Wraak en geweld

 

Kijk om je heen

 

Wij zijn er ook nog

Wij zijn met de meesten

Met mensen die snappen hoe je als vriend

Door de verschillen heen over de grenzen

Elkaar recht in de ogen kunt zien

 

Tussen de haveloze stammen zie ik een heester in witte bloesem. De lente staat te dringen. Aan de vooravond van het Grote Pasen.

Het evangelie van maart.

 

Die goeie ouwe televisie

De televisie, wie is er niet mee opgegroeid. Bejubeld en verguisd medium van links tot rechts, van zwaar christelijk tot overtuigd atheïst.

Kauwgom voor de ogen. Het oog van de duivel. De Gooise matras. Het riool van Hilversum. Treurbuis. “En als de wereld is vergaan dan blijft de televisie aan. Dan is het hier een poppenkraam met dooien achter het raam.” (Herman van Veen).

Sinds er televisie is hebben we er een virtuele wereld bij. Matthijs van Nieuwkerk praat ons elke dag bij, met Floortje Dessing bezoeken we de uiteinden van de aarde, we leven mee met sterren en politici.

 

Daarom is het een feest van herkenning om Beeld en Geluid in Hilversum te bezoeken, waar de televisie- en radiojaren in enkele uren aan je voorbij gaan.

In het 3FM-paviljoen reis je terug naar het moment dat je zestien was, posters aan de muur, de tophits uit die tijd. Met een ‘magische ring’ om je vinger en een koptelefoon was dat al een virtuele ervaring op zich.

 

Natuurlijk kun je talloze TV-fragmenten tegenwoordig ook op Youtube vinden, maar het is leuk om de merchandising van vroegere favoriete kinderprogramma’s nog eens te zien. De 3D viewmaster met plaatjes van de Fabeltjeskrant bijvoorbeeld, of het plakboek van Tita Tovenaar.

Vanaf een schermpje legt Paul Verhoeven uit hoe bepaalde scenes van Floris tot stand kwamen in een tijd dat je nog niet kon manipuleren met een computer.

Het podium betreden als een echte showmaster, meerijden in een wilde achtervolgingsscene uit Flikken Maastricht, het NOS-journaal samenstellen… een dagje Beeld en Geluid is goed gevuld en je wordt na afloop ook wel een beetje daas van alle indrukken.

 

Kauwgom voor de ogen? Treurbuis? Ach, zong Doe Maar niet: Hee, er zit een knop op je teevee….

 

De les van 'Knielen op een bed violen': wees het lekker oneens met elkaar in de kerk

Een Nederlands dorp, een stevige wind verroert de bomen. Een bloemenkwekerij. Hardwerkende en Godvruchtige mensen. Aanzwellende muziek. Flitsen van Middeleeuwse gravures. Het Laatste Oordeel, het hellevuur.

De film Knielen op een bed violen, naar aanleiding van de gelijknamige roman van Jan Siebelink is nog maar net in première gegaan, maar ik heb de rolprent afgelopen zaterdag al gezien in een Arnhemse bioscoop, niet ver van de plaats waar zich alles heeft afgespeeld: Velp.

Regisseur Ben Sombogaart is er in geslaagd een mooie film te maken: sober en ingehouden. Hoofdpersoon Hans Sievez is vooral menselijk gebleven. Een levenslange worsteling met de vraag of hij wel ‘goed genoeg’ was voor de Heere, of hij wel behouden zal zijn. Zelfs op je stervensuur, op de drempel van de Heerlijkheid, kan de satan je nog wegrukken naar zijn verderfelijke rijk.

Een kort uitstapje over het wereldwijde web, leert dat dergelijke thuisleesgroepjes waar Siebelink over schrijft, voortkwamen uit, met name, de bevindelijk gereformeerde hoek. Men vond dat de Waarheid niet meer in de kerken werd gepredikt. Zo had je de paauweanen, volgelingen van ds. Jan Pieter Paauwe uit de eerste helft van de 20^ste eeuw. Zij hadden thuisbijeenkomsten en lazen preken van de oudvaders uit de 17^de en 18^de eeuw.

Wat leert mij Knielen op een bed violen? Misschien wel dat het goed is om binnen de kerk het lekker oneens met elkaar te zijn. Het is tegenwoordig een beetje een hippe trend om huisgemeentes te stichten, vooral binnen de evangelische wereld. Los van de kerkelijke structuren, op zondag met een klein groepje bij elkaar bij iemand thuis of een klein zaaltje.

Ik misgun het niemand, maar er zit bij zulk soort initiatieven een levensgroot risico. Lees de roman of bekijk de film.

Wat is er mis om in een groter kerkverband het lekker met elkaar oneens te zijn? Het scherpt je, want alleen bij God is Waarheid en dus niet bij ons.

De dood van een warenhuis

Met mijn moeder mee boodschappen doen. Als kind ging ik dan naar het buurtwinkeltje aan het Jaagpad waar de pakken en blikjes keurig geordend op de schappen stonden.

In de dichtstbijzijnde woonwijk had je de slager (waar ik een plakje worst kreeg), de drogist (dropje), kruidenier (blokje kaas) en de bakker (met een beetje mazzel een hele eierkoek). Had je kleding nodig dan ging je naar de kledingwinkel in de Delftse binnenstad. Voor gereedschap had je een zaak die van onder tot boven opgetast lag met allerhande schroevendraaiers, spijkers, moeren en wat al niet meer.

 

Op een dag mocht ik mee naar het warenhuis. Tientallen winkels in één. Een glimmend paleis met roltrappen en oneindig veel spullen. ‘Vroom en Dreesman,’ zei mijn vader. En het kon nog veel groter. In Den Haag en Rotterdam had je mega-warenhuizen: ook de V&D en de Bijenkorf.

V&D is niet meer. Toch kwam ik er nog regelmatig. Het lag op de route en het was makkelijk. Mijn laatste aankoop was afgelopen najaar. Een zwaar afgeprijsde winterjas. Binnen een week zat er een gat in de voering, na een maand begaf de ritssluiting het. Een veeg teken.

Een ambachtelijk zaakje heeft de jas weer opgelapt, het warenhuis is dood. Misschien gaan de kleine winkeltjes het weer overnemen. De slager met het plakje worst voor de kinderen, de drogist met dropjes. Een plaatselijke kledingwinkel, een ijzerwarenzaak met moeren en spijkers.

Wie weet.

Onbereikbare vakantiebestemming

Toen de eerste mensen op de maan liepen, verkende ik al kruipend en voorzichtig lopend de wereld om mij heen. Als klein jongetje vond ik de ruimtevaart reuze fascinerend en ik droomde er van ooit zelf de ruimte te bereizen. Als ik later groot zou zijn, dan kon je vast met vakantie naar de maan, Mars, of – tenminste - een cruise maken in een baan om de aarde.

Ik ben groot geworden, maar er is geen hotel in de ruimte. Slechts een trailerpark met laboratorium die om de aarde cirkelt: het International Space Station.

 

Sojoez

 

Daarom was het ‘college’ van André Kuipers, enkele weken geleden in het Stadstheater van Arnhem zo interessant. Een dia-avondje over een tandemtocht door Kenia, of een backpack in Tibet is niet echt uniek meer, maar André Kuipers was daar, waar wij stervelingen wel nooit zullen komen.

Makkelijk is de weg naar de ruimte niet. Eindeloze trainingen, heel veel techniek en een spoedcursus Russisch omdat het de Amerikanen niet meer lukt mensen omhoog te schieten.

De gewichtloosheid blijft bizar. Onder of boven doet er niet meer toe. Een scheut limonade krijgt de vorm van een bol en koekkruimels blijven zweven door het interieur. Als je slaapt heb je steeds het gevoel dat je valt. En dat klopt ook, leerde André ons. In een baan om de aarde val je voortdurend, maar je zal nooit kunnen neerkomen.

 

Observatiekoepel van het International Space Station

 

Na de pauze volgde nog die lang gedroomde cruise om de aarde. Zeeën en woestijnen, fantastische wolkenpatronen. Altijd wel ergens bliksem en rond de polen dat groene magische licht dat noorder- of zuiderlicht heet. Onze planeet is een juweel midden in de ijle duisternis.

Een wereld die niet langer onbereikbaar is voor de mens. Maar dat resort op de maan zal voor mij wel altijd een droom blijven.

Een soort vrouwelijke Jezus

Michelle zwemt haar hele leven al tegen de stroom in. Ze lijkt op de vrouw uit het liedje van Jeroen van der Boom: Jij bent zo. Is wit in de mode, draag jij zwart. Zo’n type.

Toch is Michelle voor ons een gezellige en vermakelijke kennis.
Haar man Roland vindt het allemaal prima. Hij weet: zij is zo.

We weten dat ze veertig wordt begin februari, maar onlangs deelde ze doodleuk mee dat ze haar verjaardag niet viert. Ze viert haar verjaardag helemaal nooit meer.

Was ze in een depressie beland? Spontaan Jehova’s Getuige geworden? Dat laatste leek me ondenkbaar, want ze is wel wat spiritueel, maar heeft niet zoveel met geloof. Een depressie achtte ik ook niet waarschijnlijk, want de mededeling om haar geboortedag nooit meer te vieren werd tamelijk vrolijk gebracht.

“Ik vier nooit meer verjaardagen,” zei ze. “Maar niet getreurd, ik vier voortaan mijn naamdag!”

Naamdag?

Binnen Rooms Katholieke kringen en in sommige landen blijkt dat weleens te worden gedaan. Eerlijk gezegd ken ik helemaal niemand uit mijn kennissenkring die een naamdag in plaats van een verjaardag viert.

Behalve dan nu Michelle.

Ze ging speuren en stuitte al snel op Micheline Metelli. Zij stierf op 19 juni 1356 in wat we tegenwoordig Italië noemen. Op Heiligen.net bleek de informatie te vinden. Micheline zou je een kindbruidje kunnen noemen, want ze moest al op haar 12^de in het huwelijk treden. Op haar twintigste werd ze weduwe en verloor haar enige kind. Gedurende de rest van haar leven koos ze voor vrijwillige armoede en bekommerde zich om de zieken en misdeelden. Ze genas ook enkele zieken.

Een soort vrouwelijke Jezus. In ieder geval iemand die Hem volledig wilde navolgen.

“Ik raakte zo onder de indruk van haar doen en laten, dat ik dacht: ik wil mijn naam vieren! Dus je bent van harte welkom op zondag 19 juni. Geef maar geld. Dat gaat naar een goed doel, want het naamdagsfeest zal natuurlijk wel een beetje in de geest van Sint Micheline worden gevierd.”

Er viert er één naamdag, hoera hoera!